B2 düzeyinde bu yapıyı ikilemeli zarf-fiil olarak adlandırın. Öğrencinin yalnızca eki seçmesini değil, eylemin yapılış biçimiyle tekrar sonunda ortaya çıkan sonucu ayırt etmesini de hedefleyin.

Temel fikir

Fiilden -mak/-mek çıkarıldıktan sonra son ünlü kalınsa -a, inceyse -e gelir; ünlüyle biten tabana y eklenir. Oluşan biçim iki ayrı sözcük olarak yazılır. Zincirler tek bileşeni gösterir; öğrenciden bunu cümlede yinelemesini isteyin. Zaman ve kişi yüklemdedir. git → gide gide, de → diye diye ve ye → yiye yiye değişimlerini ayrıca gösterin.

Karşılaştırılacak kalıplar
Fiil tabanıEkİkilemeli biçim
koş-akoşa koşa
gül-egüle güle
oku-yaokuya okuya
yürü-yeyürüye yürüye
git-egide gide
de-yediye diye
ye-yeyiye yiye

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci koşa koşa yerine yalnızca koşa yazarsa ikinci bileşeni tamamlatın. İkilemeyi eylemin tam iki kez yapılması olarak açıklamayın: okuya okuya bir süreç sonunda öğrenmeyi anlatabilir. İki bileşen bitişik yazılmaz.

Kendin dene

  1. Çocukların çıkış biçimini koşmak fiilinin ikilemeli zarf-fiiliyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    koşa koşa

    koşa koşa: koş tabanının son ünlüsü o olduğu için iki bileşende de a bulunur. Çocukların çıkış biçimi anlatılır; koşma sayısı verilmez.

  2. Yolu tekrar tekrar yürüyerek öğrendiğimizi yürümek fiilinin ikilemeli zarf-fiiliyle anlatın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yürüye yürüye

    yürüye yürüye: Ünlüyle biten yürü ile e arasına y girer. Güzergâhın yürüyüşler sayesinde öğrenilmesi, tekrarın sonucunu görünür kılar.

  3. Ezberlemeye götüren tekrarı okumak fiilinin ikilemeli zarf-fiiliyle belirtin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    okuya okuya

    okuya okuya: Son ünlü u olduğundan a seçilir ve araya y girer. Metnin tekrar tekrar okunması ezberleme sonucunu açıklar.

  4. Semti tekrar tekrar giderek tanıdığımızı gitmek fiilinin ikilemeli zarf-fiiliyle anlatın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gide gide

    gide gide: git tabanındaki t, e önünde d olur. Mahallenin tanınması tek ziyarete değil, tekrarlanan gidişlere bağlanır; iki bileşen de gereklidir.

Bugün kullan

Öğrencilerden koşarken yapılan bir eylemi ve tekrarla kazanılan bir beceriyi anlatmalarını isteyin. İkilemenin hangi anlamı kattığını açıklatsınlar; ardından yüklemdeki zaman ve kişi eklerini buldursunlar.