Bu B1 dersinde amaç sözcük listesi ezberletmek değil, öğrencinin ilk anlam tahminini bağlamla sınamasını sağlamaktır. Yalancı eşdeğerlik iki dil arasında kurulur; aynı sözcük Fransızca bilen öğrenciye yardımcı olurken İngilizce üzerinden düşünen öğrenciyi yanıltabilir. Önce öğrencinin hangi dili karşılaştırdığını belirleyin.

Temel fikir

Önce Türkçe sözcüğü, sonra karşılaştırılan dildeki biçimi ve cümledeki anlamı ayırın. Türkçe pasta ile İngilizce “pasta” aynı yiyeceği adlandırmaz; spagetti gibi bir yemek için Türkçede makarna kullanılır. Magazin sıklıkla ünlülerin hayatı ve eğlence haberleriyle ilişkilidir; genel yayın adı dergi, Fransızca “magasin” sözcüğünün alışveriş bağlamındaki karşılığı ise mağaza olur. Şef yalnız mutfakta görev yapan kişiyi anlatmaz; büro şefi de bir yönetim görevidir. Patron işvereni anlatırken İngilizce “patron” restoran bağlamında müşteri anlamına gelebilir.

Örnekler

  • Bugün çikolatalı pasta yapıyoruz.
  • Akşam makarna pişireceğiz.
  • Bu dergi her ay çıkıyor.
  • Magazin haberleri ünlülerin özel hayatını anlatıyor.
  • Büro şefleri yarın toplantıya katılacak.
  • Aşçılar çorbaya biraz tuz ekliyor.
  • Patronlar yeni çalışanlar arıyor.
  • Müşteriler hesabı kartla ödedi.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Kısmi anlam örtüşmesini yok saymayın: şef mutfakta da kullanılabilir, magazin bir yayın türünü de belirtebilir. Öğrenciye her kullanımı yanlış saydırmak yerine hangi bağlam ipucuyla karar verdiğini sorun. İngilizcedeki anlamı bütün cümlelere taşımak da Türkçe sözcüğün gerçek kullanımını yasaklamak da aynı ayrımı gözden kaçırır.

Kendin dene

  1. Mumları üfledikten sonra kesilen yiyeceği seçin: pasta mı, makarna mı?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    pasta

    pasta: mum üfleme ve ardından kesme eylemleri kutlama yiyeceğini gösterir. Öğrencinin yalnız sözcük benzerliğini değil, bu iki ipucunu kullandığını kontrol edin.

  2. Aylık bilim yayını için genel yayın türünü belirten sözcüğü seçin: dergi mi, magazin mi?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    dergi

    dergi: aylık çıkma ve bilim konulu yayın olma bilgileri genel yayın türünü belirler. Soruda ünlülerin özel hayatına ya da eğlence haberlerine ilişkin bir ipucu yoktur.

  3. Büroda ekibi yöneten kişi için uygun sözcüğü seçin: şef mi, aşçı mı?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    şef

    şef: burada belirtilen görev büro ekibini yönetmektir. Aşçı yemek yapan meslek kişisini anlatır; öğrencinin iş yerinden hareketle anlamı seçmesi beklenir.

  4. İngilizce “patron” burada restorana yemek yemeye gelen kişiyi anlatıyor. Müşteri ile patron arasından seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    müşteri

    müşteri: kişi restorana yemek satın almak için gelir. Patron seçimi, verilen müşteri rolünü işveren rolüne dönüştürür; gerekçede bu rol ayrımı bulunmalıdır.

Bugün kullan

Öğrencilerden pasta ve makarna ile iki cümlelik bir restoran sahnesi, şef ile bir büro sahnesi yazmalarını isteyin. Her seçim için bir bağlam ipucu göstersinler; ardından restorandaki patron ile müşteri rollerini ayırsınlar.