Bu B2 dersinde amaç, öğrencinin miktar ve yoğunluk değişimini geçişsiz bir fiille anlatmasıdır. Sipariş sayısı gibi ölçülebilen değerlerle merak gibi soyut durumları yan yana ele alın. Yiyecek bağlamında geriye kalma anlamını da ayrı bir örnekle gösterin.
Temel fikir
Artmak fiilinin kökündeki t korunur: artıyor, artar, artacak. Görülen geçmiş zamanda kökün son sesi ile ekin ilk sesi yan yana gelir: arttı. Tablo üçüncü tekil kişiyi gösterir; cansız çoğul öznelerle de genellikle bu biçim kullanılır. Yirmiden otuza arttı ifadesinde başlangıç ve sonuç değerlerini ayrı ayrı buldurun; fark ondur. Toplantı sonrasındaki İki sandviç arttı cümlesinde ise miktarın büyümesi değil, yiyeceğin geriye kalması anlatılır.
| Kullanım | Olumlu (üçüncü tekil kişi) | Olumsuz (üçüncü tekil kişi) |
|---|---|---|
| Şimdiki zaman | artıyor | artmıyor |
| Geniş zaman | artar | artmaz |
| Görülen geçmiş zaman | arttı | artmadı |
| Gelecek zaman | artacak | artmayacak |
| Öğrenilen geçmiş zaman | artmış | artmamış |
| Koşul | artarsa | artmazsa |
Örnekler
- Bu hafta siparişler arttı.
- Akşamları sokaktaki gürültü artıyor.
- Son günlerde merakım arttı.
- Düzenli pratikle kelime bilgim artar.
- Katılımcı sayısı yirmiden otuza arttı.
- Bu ay masraflarımız artmadı.
- İlgi artarsa yeni bir atölye açacağız.
- Toplantıdan sonra iki sandviç arttı.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci, kendi dilindeki tek bir fiile dayanarak artmak ile artırmak fiillerini aynı yapıda kullanabilir. Giderler arttı cümlesinde giderler öznedir; Yeni plan giderleri artırdı cümlesinde ise plandan etkilenen nesnedir. Düzeltmeyi yalnız eke değil, cümlede değişen şeyin görevine dayandırın.
Kendin dene
Geçen haftayla karşılaştırılan artışı görülen geçmiş zamanda, üçüncü tekil kişiyle anlatın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
arttı
arttı: Geçen haftayla yapılan karşılaştırma, gerçekleşmiş bir değişimi bildirir. Kök sonundaki t ile geçmiş zaman ekinin t sesi birlikte yazılır; cansız çoğul özneyle üçüncü tekil kişi olağandır.
Her yeni üyeyle tekrarlanan değişimi artmak fiilinin üçüncü tekil kişi geniş zaman biçimiyle anlatın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
artar
artar: Her yeni üye için geçerli olan bir örüntü anlatılır; soruda bu yüzden geniş zaman istenir. Bu fiilin geniş zaman eki -ar olur; artır biçimi başka bir fiilin köküdür.
Katılımcı sayısındaki beklenen artışı gelecek zamanla anlatın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
artacak
artacak: Önümüzdeki ay ifadesi henüz gerçekleşmemiş değişimi gösterir. Katılımcı sayısı tekil bir özne olduğu için fiile çoğul kişi eki getirilmez.
İyelik anlamı kurmadan, bu ay artan şeyin giderler olduğunu söyleyin. Özneyi seçin. Bu ay ___ arttı. (giderler / giderleri)
Cevabı veya örnek cevabı göster
giderler
giderler: Değişen şey giderlerdir ve cümlede özne görevindedir; belirtme durumu eki almaz. Giderleri başka bir bağlamda iyelik anlamıyla özne olabilir, ancak soruda bu anlam özellikle dışlanmıştır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Geçen haftayla karşılaştırılan artışı görülen geçmiş zamanda, üçüncü tekil kişiyle anlatın.
Her yeni üyeyle tekrarlanan değişimi artmak fiilinin üçüncü tekil kişi geniş zaman biçimiyle anlatın.
Katılımcı sayısındaki beklenen artışı gelecek zamanla anlatın.
İyelik anlamı kurmadan, bu ay artan şeyin giderler olduğunu söyleyin. Özneyi seçin. Bu ay ___ arttı. (giderler / giderleri)
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden hayalî bir kulüp için üç cümlelik durum notu isteyin: geçen ay artan bir değer, gelecek ay beklenen artış ve ilgi artarsa yapılacak bir iş. Her cümlede önce özneyi, sonra zaman seçimini açıklatsınlar.