Gebruik artmak als een hoeveelheid, intensiteit of mate groter wordt. Wat toeneemt, is het onderwerp: bijvoorbeeld bestellingen of nieuwsgierigheid. Bij eten na een maaltijd kan hetzelfde werkwoord ook “overblijven” betekenen.

Het idee

De stam behoudt zijn t: artıyor, artar, artacak. In de afgeronde verleden tijd komen stam en uitgang samen in arttı, met twee t’s. De tabel toont de derde persoon enkelvoud; die is ook gebruikelijk bij levenloze onderwerpen in het meervoud. Yirmiden otuza arttı noemt begin- en eindwaarde, twintig en dertig: een stijging van tien. Na een vergadering gaat İki sandviç arttı juist over wat overbleef.

Patronen vergelijken
GebruikBevestigend (3e persoon enkelvoud)Ontkennend (3e persoon enkelvoud)
Lopende veranderingartıyorartmıyor
Algemene tendens (aoristus)artarartmaz
Afgerond verledenarttıartmadı
Toekomstartacakartmayacak
Overgeleverd verledenartmışartmamış
Voorwaardeartarsaartmazsa

Voorbeelden

  • Bu hafta siparişler arttı.Deze week is het aantal bestellingen gestegen.
  • Akşamları sokaktaki gürültü artıyor.In de avond neemt het lawaai op straat toe.
  • Son günlerde merakım arttı.Mijn nieuwsgierigheid is de laatste dagen gegroeid.
  • Düzenli pratikle kelime bilgim artar.Door regelmatig te oefenen groeit mijn woordenschat.
  • Katılımcı sayısı yirmiden otuza arttı.Het aantal deelnemers steeg van twintig naar dertig.
  • Bu ay masraflarımız artmadı.Onze uitgaven zijn deze maand niet gestegen.
  • İlgi artarsa yeni bir atölye açacağız.Als de belangstelling toeneemt, openen we een nieuwe workshop.
  • Toplantıdan sonra iki sandviç arttı.Na de vergadering bleven er twee sandwiches over.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Als de uitgaven zijn gestegen, zeg je Giderler arttı. Als iets de uitgaven heeft verhoogd, gebruik je artırmak: Yeni plan giderleri artırdı. Bij artmak wordt dat wat toeneemt geen lijdend voorwerp.

Probeer het zelf

  1. Vul aan: Het aantal bestellingen steeg ten opzichte van vorige week. Gebruik de afgeronde verleden tijd van artmak, derde persoon enkelvoud.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    arttı

    arttı: de vergelijking beschrijft een afgeronde verandering. Na de t van de stam begint de verleden uitgang ook met t, dus beide letters worden geschreven. Bij bestellingen is de enkelvoudige werkwoordsvorm hier gebruikelijk.

  2. Met elk nieuw lid groeit de ervaring van de groep. Vul de aoristus van artmak in, derde persoon enkelvoud.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    artar

    artar: elk nieuw lid brengt een vergelijkbare verandering mee; de gevraagde aoristus past bij dat terugkerende patroon. Dit werkwoord krijgt -ar: dus artar, niet artır.

  3. Vul aan: Volgende maand zal het aantal deelnemers stijgen. Gebruik de toekomende tijd van artmak.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    artacak

    artacak: volgende maand plaatst de verandering in de toekomst. Het onderwerp katılımcı sayısı is enkelvoudig en vraagt geen persoonsuitgang in het meervoud.

  4. Kies de vorm voor: Deze maand zijn de uitgaven gestegen. De zin bedoelt niet “hun uitgaven”. Bu ay ___ arttı. (giderler / giderleri)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    giderler

    giderler: de uitgaven zijn het onderwerp van de verandering, dus er komt geen accusatiefuitgang. Giderleri kan elders “hun uitgaven” betekenen, maar die bezittelijke betekenis is hier uitgesloten.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen over een verzonnen vereniging: wat nam vorige maand toe, wat zal volgende maand toenemen en wat gaan jullie doen als de belangstelling groeit? Controleer de werkwoordsvormen met de tabel.