Bu derste öğrenciden yalnızca görünüş benzerliğini değil, ses, malzeme ve düşünce benzerliğini de anlatmasını isteyin. İki şeyin birbirine benzemesinin aynı olmaları anlamına gelmediğini örnekler üzerinden tartışın.

Temel fikir

Benzemek, karşılaştırma ölçütünü yönelme durumunda alır: birine/bir şeye benzemek. Sesin annemin sesine benziyor cümlesinde özne sesin, karşılaştırma ölçütü annemin sesine öbeğidir. Birbirine karşılıklı benzerliği anlatır. Çekimde benze- gövdesini benziyor, benzedi, benzeyecek ve benzer biçimleriyle karşılaştırın. Şimdiki zamanın burada kalıcı bir özelliği de anlatabildiğini gösterin; biçim tek başına bir değişim bildirmez. Olumsuzu benzemiyor, sorusu benziyor mu? biçimindedir.

Karşılaştırılacak kalıplar
ÖzneŞimdiki zamanGörülen geçmiş zamanGelecek zamanGeniş zamanŞimdiki zamanın olumsuzu
benbenziyorumbenzedimbenzeyeceğimbenzerimbenzemiyorum
senbenziyorsunbenzedinbenzeyeceksinbenzersinbenzemiyorsun
obenziyorbenzedibenzeyecekbenzerbenzemiyor
bizbenziyoruzbenzedikbenzeyeceğizbenzerizbenzemiyoruz
sizbenziyorsunuzbenzedinizbenzeyeceksinizbenzersinizbenzemiyorsunuz
onlarbenziyorlarbenzedilerbenzeyeceklerbenzerlerbenzemiyorlar

Örnekler

  • Bu bulut tavşana benziyor.
  • Sesin annemin sesine benziyor.
  • İki tasarım birbirine benziyor.
  • Bu kumaş ipeğe benziyor ama aslında pamuk.
  • Yeni çizimim eskisine hiç benzemiyor.
  • Çocukken teyzeme benzerdim, şimdi anneme benziyorum.
  • Kule tamamlanınca dev bir kaleme benzeyecek.
  • Bu iki plan birbirine benzese de farklı sorunları çözüyor.
  • Sence bu taş bir kalbe benziyor mu?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Ana dilindeki nesne yapısını aktaran öğrenci onu benziyorum diyebilir; ona benziyorum biçiminde yönelme tümlecini kurmasını sağlayın. Ardından Bu logo bir kuşa benziyor ile Ben bu logoyu bir kuşa benzetiyorum cümlelerinin öznelerini buldurun. İkinci cümlede karşılaştırmayı yapan kişi özne, logo ise belirtili nesnedir; bu değişim yalnızca bir çekim farkı değildir.

Kendin dene

  1. kardeşim sözcüğünü uygun durum ekiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kardeşime

    kardeşime: kardeşim sözcüğündeki birinci tekil kişi iyelik eki korunur; yönelme eki -e bunun ardından gelir. Öğrenci yalnızca kardeşe yazarsa kendisine ait kardeş bilgisini kaybeder.

  2. benzemek fiilini şimdiki zamanın üçüncü tekil kişisinde çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    benziyor

    benziyor: benze- gövdesinin sonundaki e, -yor önünde daralarak i olur. Özne tekil olan bu şekil olduğu için birinci kişi eki eklenmez.

  3. benzemek fiilini gelecek zamanın birinci tekil kişisinde çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    benzeyeceğim

    benzeyeceğim: Gelecek zaman kurulurken gövdenin e ünlüsü korunur ve araya y girer. Birinci kişi eki ünlüyle başladığı için -ecek sonundaki k, ğ olur.

  4. benzemek veya benzetmek fiilini seçip şimdiki zamanın birinci tekil kişisinde çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    benzetiyorum

    benzetiyorum: Karşılaştırmayı yapan ben öznedir; bu logoyu belirtili nesnedir. Benziyorum seçilirse kuşa benzeyen varlık logo değil, konuşan kişi olur ve verilen nesne yapısı karşılanmaz.

Bugün kullan

İki tasarımı karşılaştıran öğrencilerden iki benzerlik ve bir fark yazmalarını isteyin. Bir cümlede birbirine kullansınlar; başka bir cümleyi kendilerini özne yapıp benzetmek ile yeniden kursunlar. Sonra yaklaşmak fiiline geçin.