Bu öğretmen notunda yaklaşmak fiilinin somut hareketten soyut kullanıma geçişi ele alınır. Önce çekim tablosunu kullanın; ardından kıyıya yaklaşan tekneyi, yaklaşan toplantı saatini ve öneriye yönelik tutumu karşılaştırın. Öğrencinin yalnızca biçimi değil, cümlede hangi ilişkinin kurulduğunu da açıklamasını isteyin.
Temel fikir
Yaklaşmak, hedef belirten tümleci yönelme durumunda alır: kıyıya yaklaşmak, çözüme yaklaşmak. Toplantı saati yaklaşıyor cümlesinde yaklaşan şey öznenin kendisidir; ayrıca bir hedef tümleci gerekmez. Bir öneriye şüpheyle yaklaşmak ise tutum bildirir. Fiil gövdesi yaklaş- olarak kalır; yaklaşıyorum, yaklaştım ve yaklaşacağım biçimlerini zaman ve kişi bakımından karşılaştırın.
| Çekim / kişi | Biçim |
|---|---|
| Mastar | yaklaşmak |
| Şimdiki zaman · ben | yaklaşıyorum |
| Geniş zaman · ben | yaklaşırım |
| Görülen geçmiş zaman · ben | yaklaştım |
| Gelecek zaman · ben | yaklaşacağım |
| Olumsuz şimdiki zaman · ben | yaklaşmıyorum |
| Şimdiki zaman sorusu · sen | yaklaşıyor musun? |
| Olumsuz emir · siz | yaklaşmayın |
Örnekler
- Tekne kıyıya yavaşça yaklaşıyor.
- Kedi bana sessizce yaklaştı.
- Toplantı saati hızla yaklaşıyor.
- Bu öneriye neden şüpheyle yaklaşıyorsun?
- Yeni bilgiler sayesinde çözüme biraz daha yaklaştık.
- Yarın fotoğraf çekmek için kuleye yaklaşacağım.
- Hedefe yaklaşmak, hedefe ulaşmak demek değildir.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci, kendi dilindeki nesne yapısını aktararak hedefi belirtme durumuna sokabilir; burada kıyıyı yerine kıyıya gerekir. Ayrıca hedefe yaklaştık cümlesinden hedefe varıldığı sonucu çıkmaz. Sonuca erişmeyi anlatmak için hedefe ulaştık kullanılır; iki fiili eş anlamlı saymayın.
Kendin dene
Çocuğun konuşan kişiye yaklaştığını anlatmak için ben zamirini uygun duruma getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bana
bana: Yaklaşmanın hedefi konuşan kişidir. Ben zamirinin yönelme biçimi bana olur; beni yazılması, hedefin yanlışlıkla nesne gibi kurulduğunu gösterir.
yaklaşmak fiilini görülen geçmiş zamanda birinci çoğul kişiyle çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yaklaştık
yaklaştık: Dün sözü geçmişteki ilerlemeyi, biz ise birinci çoğul kişiyi belirler. Gövdedeki ş ötümsüz olduğu için geçmiş zaman eki t ile başlar; kişi ekiyle yaklaştık oluşur.
yaklaşmak fiilini gelecek zamanda birinci tekil kişiyle çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yaklaşacağım
yaklaşacağım: İstenen gelecek zaman ve birinci tekil kişidir. Yaklaşacak biçimindeki k, ünlüyle başlayan kişi ekinden önce ğ olur; gövdenin sonundaki ş değişmez.
Tutumun kuşkulu olduğunu belirten biçimi seçin: şüphe / şüpheyle.
Cevabı veya örnek cevabı göster
şüpheyle
şüpheyle: Boşluk, öneriye nasıl yaklaşıldığını belirtir. Şüphe duygunun adıdır; şüpheyle bu duyguyu tutumun niteliği olarak cümleye bağlar. Burada fiziksel hareket anlatılmaz.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Çocuğun konuşan kişiye yaklaştığını anlatmak için ben zamirini uygun duruma getirin.
yaklaşmak fiilini görülen geçmiş zamanda birinci çoğul kişiyle çekimleyin.
yaklaşmak fiilini gelecek zamanda birinci tekil kişiyle çekimleyin.
Tutumun kuşkulu olduğunu belirten biçimi seçin: şüphe / şüpheyle.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden fiziksel mesafe, yaklaşan bir olay ve bir fikre yönelik tutum için üç kısa bağlam yazmalarını isteyin. Her bağlamda tablodan farklı bir çekim seçsinler ve hedefi göstersinler. Ardından uzaklaşmak ile yönün değişmesini karşılaştırın.