B2 dersinde önce hareket eden bir nesneyle sabit bir başlangıç noktası gösterin; ardından aynı ilişkiyi bir tartışmanın konusu üzerinden kurun. Öğrencinin hem çekimi hem de uzaklaşılan ögeyi doğru seçmesini hedefleyin.

Temel fikir

Uzaklaşmak geçişsizdir; uzaklaşılan yer ya da konu ayrılma durumuyla belirtilir: kıyıdan uzaklaşmak, konudan uzaklaşmak. Gövde uzaklaş- biçimindedir; uzaklaşıyorum ve uzaklaşırım biçimlerinde gövdenin son ünsüzü değişmez. Tablodaki üçüncü çoğul kişi biçimlerini gösterirken onlar öznesiyle çoğul kişi eki bulunmayan yüklemlerin de kullanılabildiğini belirtin.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGeniş zamanGörülen geçmiş zamanGelecek zaman
benuzaklaşıyorumuzaklaşırımuzaklaştımuzaklaşacağım
senuzaklaşıyorsunuzaklaşırsınuzaklaştınuzaklaşacaksın
ouzaklaşıyoruzaklaşıruzaklaştıuzaklaşacak
bizuzaklaşıyoruzuzaklaşırızuzaklaştıkuzaklaşacağız
sizuzaklaşıyorsunuzuzaklaşırsınızuzaklaştınızuzaklaşacaksınız
onlaruzaklaşıyorlaruzaklaşırlaruzaklaştılaruzaklaşacaklar

Örnekler

  • Vapur iskeleden uzaklaşıyor.
  • Tartışma asıl konudan uzaklaştı.
  • Bu patika kıyıdan uzaklaşıyor.
  • Yarın şehrin gürültüsünden uzaklaşacağım.
  • Bazen ekrandan uzaklaşırım.
  • Konudan uzaklaşmadan bir örnek verebilir misiniz?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci, ana dilindeki geçişli bir fiilin etkisiyle sandalyeyi uzaklaşmak diyebilir. Sandalyeyi başka bir yere götürme anlamı için ettirgen sandalyeyi uzaklaştırmak gerekir. Ayrılma ve yönelme durumlarını da kıyıdan uzaklaşmak ile kıyıya yaklaşmak üzerinden karşılaştırın.

Kendin dene

  1. Teknenin uzaklaştığı yeri belirtmek için kıyı sözcüğüne uygun durum ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kıyıdan

    kıyıdan: Tekne kıyıya gitmiyor; kıyıyla arasındaki mesafe artıyor. Son ünlü ı olduğundan -dan seçilir; kıyı ünlüyle bitse de araya kaynaştırma ünsüzü girmez.

  2. Uzaklaşmak fiilini ben için görülen geçmiş zamanda çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    uzaklaştım

    uzaklaştım: Dün tamamlanmış bir olayı, ben birinci tekil kişiyi belirtir. Ötümsüz ş sonrasında geçmiş zaman eki t ile başlar; sondaki -m kişi ekidir.

  3. Uzaklaşmak fiilini ben için gelecek zamanda çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    uzaklaşacağım

    uzaklaşacağım: Yarın gelecek zaman bağlamını kurar. Uzaklaşacak biçimine ünlüyle başlayan -ım kişi eki geldiğinde gelecek zaman ekindeki k, ğ olur.

  4. Uzaklaşmak fiiline -madan getirerek konunun dışına çıkmadan örnek verme anlamını kurun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    uzaklaşmadan

    uzaklaşmadan: İstenen örnek konuyla bağlantısını korumalıdır. Gövdeye gelen -madan, zarf-fiil kurarak örnek verme eyleminin konudan sapmadan yapılacağını belirtir.

Bugün kullan

Öğrenciden biri mekânsal, biri soyut uzaklaşmayı anlatan iki cümle isteyin. Birini birinci tekil kişide gelecek zamana dönüştürsün. Sonra ayrılmak ile karşılaştırarak her ayrılma anlatımının artan mesafeyi vurgulamadığını tartışın.