Bu B1 dersinde öğrencinin çağırma eylemindeki kişiyi ve hedefi ayrı ayrı belirtmesini amaçlayın. Birini yanına çağırma ile bir etkinliğe davet etme bağlamlarını iki kısa sınıf canlandırmasıyla somutlaştırın.

Temel fikir

Çağırmak geçişli bir fiildir. Belirli nesne belirtme durumundadır; yer ya da etkinlik yönelme durumuyla verilir: komşuları kahvaltıya çağırmak. Çağır- kökü şimdiki zamanda ve geniş zamanda ünlüsünü korur: çağırıyorum, çağırırım. Çağıracağım ve çağıracağız biçimlerinde yumuşayan ses kökte değil, gelecek zaman ekindedir. Tabloda onlar için çoğul çekim verilmiştir; insan bildiren çoğul öznelerle tekil yüklemin de kullanılabildiğini belirtin.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGörülen geçmiş zamanGelecek zamanGeniş zamanOlumsuz şimdiki zaman
bençağırıyorumçağırdımçağıracağımçağırırımçağırmıyorum
sençağırıyorsunçağırdınçağıracaksınçağırırsınçağırmıyorsun
oçağırıyorçağırdıçağıracakçağırırçağırmıyor
bizçağırıyoruzçağırdıkçağıracağızçağırırızçağırmıyoruz
sizçağırıyorsunuzçağırdınızçağıracaksınızçağırırsınızçağırmıyorsunuz
onlarçağırıyorlarçağırdılarçağıracaklarçağırırlarçağırmıyorlar

Örnekler

  • Annem bizi mutfağa çağırıyor.
  • Öğretmen bugün velileri çağırdı.
  • Yarın komşuları kahvaltıya çağıracağız.
  • Dedem her pazar bizi yemeğe çağırır.
  • Bu akşam kimseyi çağırmıyoruz.
  • Beni de toplantıya çağırır mısınız?
  • Babam teyzemi telefonla aradı ve eve çağırdı.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrencinin ana dilindeki tek bir fiil hem seslenmeyi hem telefon etmeyi karşılıyor olabilir. Telefonla aramak ile eve çağırmak arasındaki anlam farkını kontrol edin. Ayrıca çağrılan kişiyi bana ile göstermesi durumunda kimi? sorusuyla nesneye dönün.

Kendin dene

  1. Şimdiki zamanın birinci tekil kişisiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çağırıyorum

    çağırıyorum: Özne ben olduğu için birinci tekil kişi gerekir; şimdi sözü sürmekte olan eylemi gösterir. Kökün sonundaki ı, -ıyor önünde düşmez.

  2. Gelecek zamanın birinci çoğul kişisiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çağıracağız

    çağıracağız: Daveti yapacak grup biz ile belirtilmiştir. Gelecek zaman ekinin sonundaki k, ünlüyle başlayan kişi ekinden önce ğ olur.

  3. Çağrılan kişiyi gösteren zamiri seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    beni

    beni: Çağrılan kişi konuşandır ve cümlenin belirtili nesnesidir. Bana yönelme durumudur; bu cümlede davetin hedefini zaten toplantıya karşılar.

  4. Telefon görüşmesini bildiren fiili seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    aradı

    aradı: Soruda istenen telefon görüşmesidir. Çağırdı seçilirse yalnızca telefon etme değil, kişinin gelmesini isteme anlamı ortaya çıkar.

Bugün kullan

Öğrencilerden bir kahvaltı daveti ve birini odaya çağırma isteği yazmalarını isteyin. Kişiyi ve hedefi işaretletin; telefon görüşmesi için ayrı bir cümle kurdurun. Sonraki adımda tanımak fiiline geçin.