Öğrencilerin ne istediklerini söylemeleri ve istemek fiilinin önüne ikinci bir fiil koymaları için kısa bir not.
Temel fikir
Kök iste- düzenlidir, ama son ünlü e, -iyor ekinden önce daralarak i olur: istiyorum. Yapılmak istenen iş mastarla bildirilir: eve gitmek istiyorum. Genel nesne yalın kalır (çay istiyorum), belirli nesne belirtme durumu alır (bu kitabı istiyorum).
| Kişi | Şimdiki zaman | Olumsuz | Geçmiş zaman | Geniş zaman |
|---|---|---|---|---|
| ben | istiyorum | istemiyorum | istedim | isterim |
| sen | istiyorsun | istemiyorsun | istedin | istersin |
| o | istiyor | istemiyor | istedi | ister |
| biz | istiyoruz | istemiyoruz | istedik | isteriz |
| siz | istiyorsunuz | istemiyorsunuz | istediniz | istersiniz |
| onlar | istiyorlar | istemiyorlar | istediler | isterler |
Örnekler
- Ben bir çay istiyorum.Dilek genel bir şeydir; bu yüzden çay ek almaz. Özne olan ben düşebilir: Bir çay istiyorum.
- Yarın eve gitmek istiyorum.gitmek mastar olarak kalır. Kişi eki yalnızca istiyorum üzerindedir: gitmek istiyorum.
- Çocuklar dışarıda oynamak istiyor.Çoğul bir adın ardından fiil tekil kalabilir: istiyor da istiyorlar da normaldir.
- Bu kitabı istiyorum.bu ile söz edilen şey belirlidir; bu yüzden -i alır. kitap sözcüğünün p'si ünlüden önce b olur: kitabı.
- Şimdi su istemiyorum.Olumsuzluk fiilin içindedir: iste-mi-yor-um. Suyu olumsuzlayan ayrı bir sözcük yoktur.
- Bir kahve isterim.Geniş zaman biçimi isterim, bir şey söylerken ya da isterken kullanılan olağan kibar biçimdir.
- Ne istersiniz?-siniz eki saygılı ya da çoğul sizi gösterir. Garson böyle sorar.
- Dün Ayşe'den yardım istedim.Birinden bir şey isterken kişi -den alır, istenen şey ek almaz: Ayşe'den yardım. Geçmiş zaman istedim olur.
- Sen ne istiyorsun?
- istiyoristiyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyoriste- kökünün son e'si -iyor'dan önce düşer: iste- + -iyor = istiyor.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler ana dillerindeki "gitmek istiyorum" kalıbını sözcük sözcük çevirip öndeki fiili de çekimler: gidiyorum istiyorum. Kişi ve zaman yalnızca istemek'te olmalıdır. isteyorum yazımı da sık görülen bir hatadır.
Kendin dene
istemek fiilini şimdiki zamanda tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
istiyorum
istiyorum: iste- kökünün sonundaki e, -yor'dan önce i olur; -um birinci tekil kişi ekidir.
Biz öznesine uygun olarak istemek fiilini şimdiki zamanda tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
istiyoruz
istiyoruz: gitmek mastar kalır, çoğul birinci kişi eki yalnızca istemek'e gelir.
istemek fiilini olumsuz şimdiki zamanda tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
istemiyorum
istemiyorum: olumsuzluk kök ile zaman arasına girer, iste-mi-yor-um; nesne olan su için ayrı bir olumsuzluk gerekmez.
istemek fiilini geçmiş zamanda tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
istedi
istedi: kök ünlüyle biter ve ince ünlülüdür, geçmiş zaman eki -di olur; üçüncü kişide kişi eki yoktur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
istemek fiilini şimdiki zamanda tamamlayın.
Biz öznesine uygun olarak istemek fiilini şimdiki zamanda tamamlayın.
istemek fiilini olumsuz şimdiki zamanda tamamlayın.
istemek fiilini geçmiş zamanda tamamlayın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bugün ne istediklerini anlatan dört cümle yazmalarını, ikisinde bir nesne, ikisinde -mek/-mak mastarı kullanmalarını isteyin.