Öğrencilerin almak fiiliyle satın aldıklarını, kendilerine verilenleri ve yarın alacaklarını anlatmaları için kısa bir not.

Temel fikir

Kök al- düzenli ve kalın ünlülüdür: alıyorum, aldım, alacağım. Alınan şeyin geldiği yer çıkma durumuyla gösterilir: annemden aldım. -acak'taki k, ünlüyle başlayan kişi ekinden önce ğ olur.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGeçmiş zamanGelecek zaman
benalıyorumaldımalacağım
senalıyorsunaldınalacaksın
oalıyoraldıalacak
bizalıyoruzaldıkalacağız
sizalıyorsunuzaldınızalacaksınız
onlaralıyorlaraldılaralacaklar

Örnekler

  • Ben ekmek alıyorum.
  • Dün yeni bir telefon aldım.
  • Annemden bir mektup aldım.Bir şeyi aldığımız kişi çıkma durumu alır: annemden. Bulunma durumuyla annemde “annemin yanında” demek olur.
  • Yarın bilet alacağım.alacağım sözcüğünde -ım ünlüyle başladığı için -acak'taki k, ğ olur.
  • Her gün otobüse biniyorum.Otobüse binmek fiiliyle binilir; almak fiili otobüsü satın almak ya da edinmek demek olurdu.
  • Burada fotoğraf çekiyoruz.Fotoğraf çekmek fiiliyle çekilir; fotoğraf almak denmez.
  • Bu çantayı kim aldı?Belirli nesne belirtme durumu alır: bu çantayı. Soru sözcüğü kim fiilden önce gelir.
  • alıyorlaralıyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorlarÇoğul eki: -ler / -lar
  • almadımalmadıGeçmiş zamanın olumsuzu: -medi / -madımGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler İngilizce take karşılığı olarak her yerde almak kullanır; oysa fotoğraf çekilir (fotoğraf çekmek), otobüse binilir (otobüse binmek). Kaynağı bildiren ada da -de eklemek sık hatadır: annemde mektup aldım yanlıştır.

Kendin dene

  1. ben için almak fiilini gelecek zamanda yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    alacağım

    alacağım: -ım ünlüyle başladığı için -acak'taki k, ğ olur.

  2. biz için almak fiilini geçmiş zamanda yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    aldık

    aldık: ötümlü l'den sonra geçmiş zaman eki -dı olur; -k “biz” ekidir.

  3. sen için almak fiilini şimdiki zamanda yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    alıyorsun

    alıyorsun: kök ünsüzle bittiği için -ıyor doğrudan eklenir; kalın ünlü a ile ı gelir, ardından -sun.

  4. Uygun fiili geçmiş zamanda yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çekti

    çekti: fotoğraf çekmek fiiliyle çekilir, almakla değil; k ötümsüz olduğu için ek -ti olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden satın aldıkları, birinden aldıkları ve yarın alacakları şeyleri anlatan üç cümle yazmalarını isteyin.