istemek: chcieć, prosić o

Zasada

istemek znaczy chcieć i prosić o coś. Temat to iste-, a przed -iyor jego końcowe e zmienia się w i: istiyorum, nie isteyorum. Rzecz ogólna stoi bez końcówki (çay istiyorum), rzecz konkretna dostaje -i (bu kitabı istiyorum). To, co chcesz zrobić, stoi przed nim w bezokoliczniku: eve gitmek istiyorum.

Przykłady

• Ben bir çay istiyorum.Chcę herbatę.To, czego chcemy, jest ogólne, więc çay nie dostaje końcówki. Zaimek ben można pominąć: Bir çay istiyorum.
• Yarın eve gitmek istiyorum.Chcę jutro iść do domu.Czasownik gitmek zostaje bezokolicznikiem. Osobę niesie tylko istiyorum: gitmek istiyorum.
• Çocuklar dışarıda oynamak istiyor.Dzieci chcą bawić się na dworze.Po rzeczowniku w liczbie mnogiej czasownik może zostać w liczbie pojedynczej: istiyor i istiyorlar są równie zwykłe.
• Bu kitabı istiyorum.Chcę tę książkę.Z bu rzecz jest konkretna, więc dostaje -i. P w kitap zmienia się przed samogłoską w b: kitabı.
• Şimdi su istemiyorum.Teraz nie chcę wody.Przeczenie jest w czasowniku: iste-mi-yor-um. Wody nie neguje osobne słowo.
• Bir kahve isterim.Poproszę kawę.Forma isterim w czasie szerokim to zwykły grzeczny sposób zamawiania czegoś lub proszenia o coś.
• Ne istersiniz?Czego sobie państwo życzą?Końcówka -siniz oznacza grzeczne lub liczbowe „wy”. Tak pyta kelner.
• Dün Ayşe'den yardım istedim.Wczoraj poprosiłem Ayşę o pomoc.Osoba, o którą prosimy, dostaje -den, a rzecz stoi bez końcówki: Ayşe'den yardım. Czas przeszły to istedim.
• Sen ne istiyorsun?Czego chcesz?
• istiyoron, ona chceist·iyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie terazKońcowe e w iste- odpada przed -iyor: iste- + -iyor = istiyor.

Uważaj

Kto tłumaczy „chcę iść” słowo po słowie, często odmienia też pierwszy czasownik: gidiyorum istiyorum albo git istiyorum. Czasownik przed istemek zostaje bezokolicznikiem na -mek/-mak; osobę i czas niesie tylko istemek: gitmek istiyorum, gitmek istiyoruz, gitmek istemiyorum.

Spróbuj samodzielnie

1. Uzupełnij istemek w czasie teraźniejszym: Chcę herbatę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   istiyorum

   istiyorum: końcowe e tematu iste- zmienia się przed -yor w i, a -um oznacza ben; isteyorum jest błędne.

2. Uzupełnij istemek w czasie teraźniejszym: Chcemy iść do kina.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   istiyoruz

   istiyoruz: gitmek zostaje bezokolicznikiem, więc końcówkę dla biz dostaje tylko istemek; po -yor jest to -uz.

3. Uzupełnij istemek w przeczeniu w czasie teraźniejszym: Teraz nie chcę wody.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   istemiyorum

   istemiyorum: przeczenie stoi między tematem a czasem, iste-mi-yor-um; przed -yor końcówka -me- zmienia się w -mi-. Rzeczownik su nie potrzebuje własnego przeczenia.

4. Uzupełnij istemek w czasie przeszłym: Moja siostra poprosiła mnie wczoraj o długopis.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   istedi

   istedi: temat kończy się samogłoską, a e jest przednie, więc czas przeszły ma -di; trzecia osoba nie ma końcówki osobowej. benden to ablatyw: osoba, o którą prosimy, dostaje -den.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o tym, czego dziś chcesz: dwa z rzeczą, dwa z czasownikiem na -mek lub -mak. Sprawdź, czy tylko istemek ma końcówkę osoby.