Bu derste öğrencinin itme ve çekme hareketlerini ayırt etmesini, ardından aynı eylemi farklı zamanlarda anlatmasını hedefleyin. Tabloyu kişi eklerini karşılaştırmak için kullanın; uygulamada kapı, kutu ve araba gibi somut nesnelerden hareket edin.
Temel fikir
İtmek geçişli bir fiildir; belirtili nesne belirtme durumu eki alır: kapıyı, kutuyu. Kökün t ünsüzü ünlüyle başlayan ekten önce yumuşamaz: itiyorum, iteceğim, iterim. Görülen geçmiş zaman biçimi ittim, olumsuz şimdiki zaman biçimi itmiyorum olur. Emir kipinde sen için it, siz için itin ya da daha resmî itiniz kullanılır. İter misiniz? biçimini nazik rica olarak çalıştırın; soru ekinin ayrı yazılışına dikkat çekin.
| Kişi | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman | Olumsuz şimdiki zaman |
|---|---|---|---|---|---|
| ben | itiyorum | ittim | iteceğim | iterim | itmiyorum |
| sen | itiyorsun | ittin | iteceksin | itersin | itmiyorsun |
| o | itiyor | itti | itecek | iter | itmiyor |
| biz | itiyoruz | ittik | iteceğiz | iteriz | itmiyoruz |
| siz | itiyorsunuz | ittiniz | iteceksiniz | itersiniz | itmiyorsunuz |
| onlar | itiyorlar | ittiler | itecekler | iterler | itmiyorlar |
Örnekler
- Ben kapıyı itiyorum.
- Biz arabayı itiyoruz.
- Sen kutuyu ittin.
- Lütfen kapıyı itin.
- Kapıyı çekmeyin, itin.
- Sandalyeyi masaya doğru iteceğim.
- Bu kapıyı biraz iter misiniz?
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci gidiyorum örneğinden hareketle idiyorum biçimini üretirse iki fiili karşılaştırın; itiyorum biçiminde yumuşama yoktur. İttim sözcüğündeki iki t ise kök ile geçmiş zaman ekinin birleşmesinden doğar. Anlamı denetlemek için öğrenciden bir kutuyu önce itmesini, sonra kendine doğru çekmesini isteyin.
Kendin dene
Boşluğu itmek fiilinin şimdiki zaman, birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
itiyorum
itiyorum: şu anda ifadesi sürmekte olan eylemi, ben ise birinci tekil kişiyi gösterir. Öğrencinin iterim demesi durumunda alışkanlık veya isteklilik ile o an yapılan eylem arasındaki farkı açın.
Boşluğu itmek fiilinin görülen geçmiş zaman, birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ittim
ittim: dün geçmiş zamanı gerektirir. Öğrenciye it- kökü, -ti zaman eki ve -m kişi ekini ayırt ettirin; bitişen iki t yazıda da korunur.
Emir kipinin ikinci çoğul kişi biçimiyle nazik bir yönerge verin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
itin / itiniz
itin / itiniz: Yönergenin muhatabı siz olduğu için ikinci çoğul kişi biçimi gerekir. Kısa biçim günlük kullanımda yaygındır; uzun biçim daha resmîdir. İt ise tek kişiye samimi hitaptır.
Geniş zamanın soru biçimiyle nazik bir ricada bulunun; ikinci çoğul kişiyi kullanın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
iter misiniz
iter misiniz: İstenen geniş zaman tabanı iter olur. İkinci çoğul kişi eki soru ekinden sonra gelir; öğrencinin itersiniz mi yerine iki kelimelik rica biçimini kurmasını sağlayın.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğu itmek fiilinin şimdiki zaman, birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Boşluğu itmek fiilinin görülen geçmiş zaman, birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Emir kipinin ikinci çoğul kişi biçimiyle nazik bir yönerge verin.
Geniş zamanın soru biçimiyle nazik bir ricada bulunun; ikinci çoğul kişiyi kullanın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrenciler bir nesne seçip şimdiki ve geçmiş zamanda iki cümle kursun, sonra arkadaşlarından aynı nesneyi itmelerini nazikçe istesin. Nesne ekini, kökteki ünsüzü ve soru ekinin yazımını kontrol edin. Sonraki adımda koymak ile nesneyi bir yere yerleştirmeyi çalıştırın.