Bu B1 dersinde fiilin yönelme durumundaki tamamlayıcısını çekimle birlikte ele alın. Öğrencilerin yalnızca zamanı seçmesini değil, öfkeyi yaşayan kişiyle öfkenin yöneldiği kişiyi ayırmasını da hedefleyin.
Temel fikir
Kızmak fiili, öfkenin yöneldiği kişi veya durumu yönelme ekiyle alır: sana, gürültüye. Tahtada kızıyorum ve kızarım biçimlerini karşılaştırarak anlık tepki ile alışılmış tepkiyi bağlam içinde gösterin. Kök değişmez; kızacağım biçimindeki yumuşama gelecek zaman ekindedir. Olumsuzluk için kızmıyorum, kızmadım ve bir kişiye yöneltilen kızma biçimlerini ayrı konuşma amaçlarıyla çalıştırın.
| Kişi | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman |
|---|---|---|---|---|
| ben | kızıyorum | kızdım | kızacağım | kızarım |
| sen | kızıyorsun | kızdın | kızacaksın | kızarsın |
| o | kızıyor | kızdı | kızacak | kızar |
| biz | kızıyoruz | kızdık | kızacağız | kızarız |
| siz | kızıyorsunuz | kızdınız | kızacaksınız | kızarsınız |
| onlar | kızıyorlar | kızdılar | kızacaklar | kızarlar |
Örnekler
- Ben sana kızmıyorum.
- Dedem gürültüye çok kızar.
- Dün bu habere kızdık.
- Bana neden kızıyorsun?
- Lütfen çocuğa kızma.
- Bir daha geç kalırsan sana kızacağım.
- Toplantıda kimseye kızmadık.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci seni kızıyorum diyorsa yalnızca eki düzeltmeyin; kimin öfkelendiğini ve kime öfkelendiğini iki ayrı soruyla belirletin. Ardından sen → sana dönüşümünü yaptırın. Geniş zaman biçimi kızarım olmalıdır; kızırım biçimini düzenli bir çekim gibi kabul etmeyin.
Kendin dene
Kişi zamirini yönelme durumuna getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
sana
sana: Boşluk, öfkenin yöneldiği kişiyi gösterir. Sen zamirinin yönelme biçimi sana olur; seni belirtme durumudur.
Birinci tekil kişi için geniş zaman biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kızarım
kızarım: Genellikle sözü alışılmış tepkiyi öne çıkarır ve soruda geniş zaman istenir. Kızar biçimine birinci tekil kişi eki -ım gelir.
Birinci tekil kişi için gelecek zaman biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kızacağım
kızacağım: Gecikme gerçekleşirse verilecek tepki henüz gelecektedir. Kızacak biçimine ünlüyle başlayan kişi eki gelince ekin sonundaki k, ğ olur.
Bir kişiye seslenirken olumsuz emir biçimini kullanın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kızma
kızma: Burada konuşan, tek bir kişiden öfkelenmemesini ister. Kız- köküne -ma eklenir; kızmıyorum ise konuşanın kendi durumunu bildirirdi.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Kişi zamirini yönelme durumuna getirin.
Birinci tekil kişi için geniş zaman biçimini yazın.
Birinci tekil kişi için gelecek zaman biçimini yazın.
Bir kişiye seslenirken olumsuz emir biçimini kullanın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
İkili çalışmada bir öğrenci gecikme durumunu anlatsın, diğeri önce güvence versin, sonra bir uyarı kursun. Son olarak tek kişiye yönelik olumsuz emir yazdırın; kişi, zaman ve yönelme ekini birlikte denetleyin.