B2 grubunda önce aynı fiilin iki bağlamını karşılaştırın: mektupları yıllarca tutmak ve bir hediyeyi birinden gizlemek. Öğrenciden yalnızca çeviri istemek yerine, saklanan nesneyi ve eylemin amacını açıklamasını isteyin.
Temel fikir
Saklamak geçişli bir fiildir. Mektupları saklamak örneğinde koruyup tutma, hediyeyi senden saklamak örneğinde gizleme anlamı öne çıkar. Gizlenen şeyi öğrenmesi istenmeyen kişi ayrılma durumuyla belirtilir: senden, bizden. Çekim tablosunda saklıyorum biçimindeki ünlü daralmasını, saklayacağım biçimindeki kaynaştırma ünsüzünü ve ek içindeki yumuşamayı gösterin. Ardından öğrencinin aynı nesneyle farklı amaçlar anlatmasını sağlayın.
| Zaman: ben | Olumlu | Olumsuz | Soru |
|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | saklıyorum | saklamıyorum | saklıyor muyum? |
| Görülen geçmiş zaman | sakladım | saklamadım | sakladım mı? |
| Gelecek zaman | saklayacağım | saklamayacağım | saklayacak mıyım? |
| Geniş zaman | saklarım | saklamam | saklar mıyım? |
Örnekler
- Eski mektupları kutuda saklıyorum.
- Hediyeyi senden sakladık.
- Bu defteri hatıra olarak saklayacağım.
- Bana gönderdiğin fotoğrafları hâlâ saklıyorum.
- Beğendiğim tarifleri ayrı bir defterde saklarım.
- Gerçeği bizden saklamanın bir anlamı yok.
- Çocuk perdenin arkasına saklandı, oyuncağını ise kutuya sakladı.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Çocuk oyuncağı sakladı ile Çocuk saklandı cümlelerini yan yana verin. İlkinde çocuk bir nesneyi gizler; ikincisinde kendisi gizlenir. Öğrencinin her saklama eylemine gizlilik anlamı yüklemediğini de kontrol edin: bir mektubu hatıra olarak saklamak, onu başkalarından gizlemek zorunda olmak değildir.
Kendin dene
Eski mektupları kutuda ___. (saklamak, ben, şimdiki zaman)
Cevabı veya örnek cevabı göster
saklıyorum
saklıyorum: Boşlukta birinci tekil kişinin şimdiki zaman çekimi isteniyor. Saklanan nesne mektuplardır; fiilde yor öncesinde noktasız ı, sonunda da konuşanı belirten -um bulunur.
Bu haberi ___ saklama. (ben)
Cevabı veya örnek cevabı göster
benden
benden: Haberi öğrenmesi istenmeyen kişi konuşanın kendisidir. Bu nedenle ben zamiri ayrılma durumunda kullanılır; bana yazılırsa gizlenen kişiyi gösteren ilişki kurulamaz.
Bu defteri hatıra olarak ___. (saklamak, ben, gelecek zaman)
Cevabı veya örnek cevabı göster
saklayacağım
saklayacağım: Konuşan, defteri hatıra olarak tutma niyetini gelecek zamanla bildirir. y iki ünlü arasına girer; kişi ekinden önce gelecek zaman ekinin k ünsüzü ğ olur.
Kimse onu görmesin diye çocuk perdenin arkasına ___. (sakladı / saklandı)
Cevabı veya örnek cevabı göster
saklandı
saklandı: Amaç çocuğun görülmemesidir; çocuk başka bir şeyi değil, kendisini gizler. Sakladı seçilseydi gizlenen ayrı bir nesnenin bağlamdan anlaşılması gerekirdi.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Eski mektupları kutuda ___. (saklamak, ben, şimdiki zaman)
Bu haberi ___ saklama. (ben)
Bu defteri hatıra olarak ___. (saklamak, ben, gelecek zaman)
Kimse onu görmesin diye çocuk perdenin arkasına ___. (sakladı / saklandı)
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden sakladıkları bir hatırayı ve birinden gizledikleri hediyeyi anlatan kısa bir metin isteyin. İki farklı zaman kullansınlar; ardından arkadaşları nesneyi, amacı ve varsa kimden gizlendiğini bulsun.