B2 dersinde somut bir kurtarma olayından başlayıp dosya kurtarma ve bir sunumu başarısızlıktan kurtarma bağlamlarına geçin. Öğrencinin yalnızca zamanı doğru seçmesini değil, kurtaran ile kurtulanı cümlede doğru konumlandırmasını da hedefleyin.

Temel fikir

Kurtarmak geçişli bir fiildir; belirtili nesne belirtme durumu eki alır: çocuğu kurtarmak. Uzaklaştırılan tehlike veya yük ayrılma durumuyla gösterilir: çocuğu enkazdan kurtarmak, bizi gereksiz işlerden kurtarmak. Öznenin insan olması gerekmez; bir çözüm de kişiyi masraftan kurtarabilir. Tablodaki kurtarıyorum, kurtardım, kurtaracağım ve kurtarırım biçimlerini karşılaştırırken kurtar- gövdesinin korunduğunu gösterin.

Karşılaştırılacak kalıplar
Zaman: benOlumluOlumsuzSoru
Şimdiki zamankurtarıyorumkurtarmıyorumkurtarıyor muyum?
Görülen geçmiş zamankurtardımkurtarmadımkurtardım mı?
Gelecek zamankurtaracağımkurtarmayacağımkurtaracak mıyım?
Geniş zamankurtarırımkurtarmamkurtarır mıyım?

Örnekler

  • Ekip çocuğu enkazdan kurtardı.
  • Komşular kediyi kuyudan kurtardı.
  • Bu ip bizi kurtarabilir.
  • Son anda yaptığın düzeltme sunumu kurtardı.
  • Bu otomatik işlem bizi gereksiz işlerden kurtarıyor.
  • Kaybolan dosyaları kurtarmayı başardık.
  • Çocuk enkazdan kurtuldu, ama çantasını kurtaramadı.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Çocuk enkazdan kurtuldu cümlesinde çocuk tehlikeden uzaklaşan kişidir; onu kimin kurtardığı belirtilmez. Çocuk çantasını kurtardı cümlesinde ise çocuk kurtaran, çanta kurtarılan konumundadır. Öğrenci iki fiili eş anlamlı kullanıyorsa özne ve nesneyi yeniden buldurun. Önleyici koruma bağlamında çoğunlukla korumak daha uygundur.

Kendin dene

  1. Kurtarılan belirli çocuğu gösteren sözcüğü uygun durum ekiyle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çocuğu

    çocuğu: Kurtarılan belirli bir çocuk olduğu için belirtili nesne gerekir. Çocuk sözcüğüne -u getirilirken sondaki k, ğ olur.

  2. Kaçınılan masrafı gösteren sözcüğe uygun durum ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    masraftan

    masraftan: Çözümün ortadan kaldırdığı yük masraftır; masraf kurtarılan nesne değildir. Son ünlü a, son ünsüz ötümsüz f olduğundan ayrılma eki -tan olur.

  3. Konuşanın bu eski fotoğrafı kurtaracağını bildiren olumlu gelecek zaman biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kurtaracağım

    kurtaracağım: Konuşan kendi gelecekteki eylemini bildirir. Birinci tekil kişi ekinden önce gelecek zaman ekinin k ünsüzü ğ olur; değişim fiilin gövdesinde değildir.

  4. Çocuğun kuyudan çıkıp güvende olduğunu anlatan fiili seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kurtuldu

    kurtuldu: Cümle çocuğun artık güvende olduğunu bildirir. Çocuğun başka birini kurtarması değil, kendisinin tehlikeden uzaklaşması anlatıldığı için bu biçim seçilir.

Bugün kullan

Öğrencilerden aynı olayı önce kurtaranı, sonra kurtulanı özne yaparak iki cümleyle anlatmalarını isteyin. Ardından sunum veya gereksiz işler üzerine mecaz anlamlı bir örnek yazdırın; nesne ve ayrılma durumu eklerini birlikte inceleyin.