Yemek fiilinin şimdiki ve geçmiş zaman çekimini, olumsuz biçimlerini ve gövdenin ne zaman değiştiğini gösteren kısa not.
Temel fikir
Gövde ye-; olumlu -yor'dan önce ünlü daralması olur: yiyorum. Geçmiş zamanda ve olumsuzlukta gövde değişmez: yedim, yemiyorum.
| Kişi | Şimdiki zaman | Geçmiş zaman | Olumsuz şimdiki | Olumsuz geçmiş |
|---|---|---|---|---|
| ben | yiyorum | yedim | yemiyorum | yemedim |
| sen | yiyorsun | yedin | yemiyorsun | yemedin |
| o | yiyor | yedi | yemiyor | yemedi |
| biz | yiyoruz | yedik | yemiyoruz | yemedik |
| siz | yiyorsunuz | yediniz | yemiyorsunuz | yemediniz |
| onlar | yiyorlar | yediler | yemiyorlar | yemediler |
Örnekler
- Ben elma yiyorum.-yor'dan önce gövdedeki ye- yi- olur: yiyorum, yeyorum değil. Özne ben düşebilir.
- Biz akşam yemeği yiyoruz.Yemek adı 'öğün' anlamına da gelir. Akşam yemeği tamlamasında sondaki k, iyelik eki -i'den önce ğ'ye dönüşür.
- Çocuklar kahvaltıda yumurta yedi.Geçmiş zamanda gövde e'sini korur: yedi, yidi değil. Özne çoğulken Çocuklar yedi de Çocuklar yediler de doğrudur.
- Sen ne yiyorsun?
- Annem et yemiyor.Olumsuzluk eki -mi- gövde ile -yor arasına girer, gövde e'sini korur: yemiyor, yimiyor değil. Daralma yalnızca -yor, ye-'ye doğrudan bitişince olur.
- yiyorumyiyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- yemiyorumyemiyorOlumsuz şimdiki zaman: -mıyor, -miyor, -muyor, -müyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- yedikyediGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tükGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler yeyorum yazar; bazıları da aşırı düzeltmeyle yimiyorum ya da yidi der. Daralmanın yalnızca -yor gövdeye bitişince olduğunu de- (diyorum) ile birlikte gösterin.
Kendin dene
Boşluğa yemek fiilini şimdiki zamanda, ben kişisiyle yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yiyorum
yiyorum: -yor gövdeye bitişir, ye- daralır; -um ben kişisidir.
Boşluğa yemek fiilini geçmiş zamanda, biz kişisiyle yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yedik
yedik: geçmiş zaman eki -di gövdeyi daraltmaz; -k biz kişi ekidir.
Boşluğa yemek fiilinin olumsuz şimdiki zaman biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yemiyorum
yemiyorum: olumsuzluk eki -mi- araya girer, -yor gövdeye değmez, e kalır.
Boşluğa yemek fiilinin olumsuz geçmiş zaman biçimini, sen kişisiyle yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yemedin
yemedin: olumsuz geçmiş ye-me-di-n; daraltacak -yor yoktur, -n sen kişisidir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğa yemek fiilini şimdiki zamanda, ben kişisiyle yazın.
Boşluğa yemek fiilini geçmiş zamanda, biz kişisiyle yazın.
Boşluğa yemek fiilinin olumsuz şimdiki zaman biçimini yazın.
Boşluğa yemek fiilinin olumsuz geçmiş zaman biçimini, sen kişisiyle yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden şimdi ne yediklerini ve dün ne yemediklerini anlatan dört cümle yazmalarını isteyin; her olumlu şimdiki zamanda yi- aranacak.