yemek: jeść, yiyorum i yedim

Zasada

Temat czasownika yemek to ye-. Tuż przed -yor jego e zwęża się do i: yiyorum, yiyorsun, yiyor. W pozostałych formach temat zachowuje e: yedim, yemiyorum, yemek.

Przykłady

• Ben elma yiyorum.Jem jabłko.Przed -yor temat ye- zmienia się w yi-: yiyorum, nigdy yeyorum. Zaimek ben można pominąć.
• Biz akşam yemeği yiyoruz.Jemy kolację.Rzeczownik yemek znaczy też 'posiłek'. W złożeniu akşam yemeği (kolacja) końcowe k przechodzi w ğ przed dzierżawczym -i.
• Çocuklar kahvaltıda yumurta yedi.Dzieci jadły na śniadanie jajka.W czasie przeszłym temat zachowuje e: yedi, nie yidi. Przy podmiocie w liczbie mnogiej poprawne są zarówno Çocuklar yedi, jak i Çocuklar yediler.
• Sen ne yiyorsun?Co jesz?
• Annem et yemiyor.Moja mama nie je mięsa.Przeczenie -mi- stoi między tematem a -yor, więc temat zachowuje e: yemiyor, nie yimiyor. Zwężenie zachodzi tylko wtedy, gdy -yor styka się z ye-.
• yiyorumjemyi·yor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie teraz·um-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• yemiyorumnie jemye·miyor-miyor / -mıyor / -muyor / -müyor: zaprzeczenie teraz·um-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• yedikjedliśmyye·di-di, -dı, -du, -dü, -ti: czas przeszły (geldi, yaptı)·kKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler

Uważaj

Uczący się tworzą teraźniejszość od gołego tematu i piszą yeyorum albo przesadzają i piszą yimiyorum lub yidi. Temat zwęża tylko twierdzące -yor: yiyorum, ale yemiyorum i yedi.

Spróbuj samodzielnie

1. Teraz jem chleb. Użyj yemek (jeść) w czasie teraźniejszym ciągłym.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yiyorum

   yiyorum: -yor następuje bezpośrednio po temacie, więc ye- zwęża się do yi-, a -um oznacza osobę ben.

2. Wczoraj wieczorem jedliśmy ryż. Użyj yemek (jeść) w czasie przeszłym.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yedik

   yedik: przeszłe -di nie zwęża tematu, a -k to końcówka osoby biz: ye-di-k.

3. Nie jem ryby. Użyj przeczącej formy czasu teraźniejszego ciągłego od yemek (jeść).

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yemiyorum

   yemiyorum: przeczenie -mi- stoi między tematem a -yor, więc -yor nie styka się z ye- i e zostaje.

4. Wczoraj nie zjadłeś jajka. Użyj przeczącego czasu przeszłego od yemek (jeść).

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yemedin

   yemedin: przeczący czas przeszły to ye-me-di-n; nie ma -yor, które zwęziłoby temat, a -n oznacza osobę sen.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania: dwa o tym, co jesz teraz, i dwa o tym, czego wczoraj nie jadłeś. Sprawdź, czy każda twierdząca forma teraźniejsza ma yi-.