B2 düzeyinde bu fiili yalnızca miktar bildiren bir sözcük olarak bırakmayın. Öğrencinin hangi kaynağı değerlendirdiğini, kimin ihtiyacını karşıladığını ve bir eylemin hangi amaç için yeterli sayıldığını açıkça göstermesini sağlayın.
Temel fikir
Yetmek geçişsiz bir fiildir; bu dersteki miktar ve kapasite örneklerinde kaynak öznedir, ihtiyacı karşılanan kişi veya şey yönelme durumuyla belirtilir. Bu raf kitaplarıma yetmiyor cümlesinde özne bu raf, tümleç kitaplarıma olur. Toplantıya katılman yeter örneğinde ise iyelik eki almış adlaşmış eylem özne görevindedir; katılman ikinci tekil kişiye bağlanır ama yeter üçüncü tekil kişidedir. Tablodaki biçimleri genel yargı, mevcut durum, gerçekleşmiş sonuç ve beklentiyle eşleştirin. Zamanımız yetse örneğinde yeterlilik gerçekleşmiş bir olgu değil, varsayımdır. yetiyor ve yetecek biçimlerinde kökün t sesi korunur.
| Biçim (üçüncü tekil kişi) | Olumlu | Olumsuz |
|---|---|---|
| Geniş zaman: genel yeterlilik | yeter | yetmez |
| Şimdiki zaman: mevcut yeterlilik | yetiyor | yetmiyor |
| Görülen geçmiş zaman: gerçekleşen sonuç | yetti | yetmedi |
| Gelecek zaman: beklenen yeterlilik | yetecek | yetmeyecek |
| Dilek-şart: varsayılan yeterlilik | yetse | yetmese |
Örnekler
- Bu çorba hepimize yeter.
- Bu raf kitaplarıma yetmiyor.
- Dünkü boya duvarlara yetmedi.
- Bu pil bütün gün yetecek.
- Sorunu çözmek için özür dilemek yetmez.
- Toplantıya katılman yeter; bütün gün kalmana gerek yok.
- Zamanımız yetse bir taslak daha hazırlardık.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrencinin kendi dilindeki “yeterince param var” yapısını sözcük sözcük aktarıp kaynak yerine kendisini özne yapıp yapmadığını denetleyin. Bu para bana yetiyor cümlesinde yeterli olan paradır; Ben yetiyorum başka bir yargı kurar. Ayrıca katılman yeter ile katılman gerekir aynı değildir: ilki yeterliliği, ikincisi gerekliliği bildirir.
Kendin dene
biz zamirini yönelme durumuna getirin: çorbanın kimler için yeterli olduğunu belirtin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bize
bize: yeterliliği değerlendirilen kaynak çorbadır; biz zamiri çorbanın kimlerin ihtiyacını karşıladığını göstermek için yönelme durumuna girer. Yalın biçim bu ilişkiyi kurmaz.
yetmek fiilini şimdiki zamanın olumsuz biçiminde kullanın: rafın kapasitesi şu anda yeterli değil.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yetmiyor
yetmiyor: rafın şu anki kapasitesinin yetersizliği anlatılıyor. Kitapların sahibinin birinci kişi olması yüklemi değiştirmez; özne raftır ve istenen biçim şimdiki zamanın olumsuzudur.
yetmek fiilini görülen geçmiş zamanın olumlu biçiminde kullanın: dün iki rulo kâğıt yeterli oldu.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yetti
yetti: dün gerçekleşen olumlu sonuç için görülen geçmiş zaman gerekir. Kökün sonundaki t ile ekin başındaki t yan yana gelir; iki rulo kâğıt burada tekil yüklem alır.
yetmek fiilini geniş zamanın olumlu biçiminde kullanın: toplantıya katılmak yeterli.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yeter
yeter: özne, toplantıya katılman söz grubunun bütünüdür. katılman içindeki -n katılan kişiyi belirtir; bu nedenle yüklemi ikinci kişiye göre çekimlemek gerekmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
biz zamirini yönelme durumuna getirin: çorbanın kimler için yeterli olduğunu belirtin.
yetmek fiilini şimdiki zamanın olumsuz biçiminde kullanın: rafın kapasitesi şu anda yeterli değil.
yetmek fiilini görülen geçmiş zamanın olumlu biçiminde kullanın: dün iki rulo kâğıt yeterli oldu.
yetmek fiilini geniş zamanın olumlu biçiminde kullanın: toplantıya katılmak yeterli.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Sınıfta bir ortak yemek ve bir proje için ihtiyaç listesi hazırlatın. Öğrenciler kaynağın altını, yönelme tümlecinin çevresini çizsin; ardından adlaşmış eylemle bir yeterlilik yargısı ve yetse ile bir varsayım kursun.