Bu B2 dersinde öğrencinin yalnızca çekim üretmesini değil, güçlüğü yaşayan kişiyi ve güçlük çekilen işi ayırmasını hedefleyin. Bir kapıyı zor açıp sonunda açabilme örneğiyle zorlanmak fiilinin tek başına başarısızlık bildirmediğini gösterin.
Temel fikir
Güçlük çekilen eylem, bulunma durumu eki almış mastarla kurulabilir: ayırt etmekte zorlanmak. Alan adı da bulunma durumunda olabilir: matematikte zorlanmak. Çekimleri zorlan- gövdesinden izletin: zorlanıyorum, zorlandım, zorlanırım. Olumsuz şimdiki zaman zorlanmıyorum olur. Gelecek zamanda zorlanacak ile zorlanacağım arasındaki ünsüz değişimini gösterin. Tabloda onlar için çoğul yüklemler vardır; insan bildiren açık çoğul öznelerle tekil yüklem de kullanılabilir.
| Özne | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman |
|---|---|---|---|---|
| ben | zorlanıyorum | zorlandım | zorlanacağım | zorlanırım |
| sen | zorlanıyorsun | zorlandın | zorlanacaksın | zorlanırsın |
| o | zorlanıyor | zorlandı | zorlanacak | zorlanır |
| biz | zorlanıyoruz | zorlandık | zorlanacağız | zorlanırız |
| siz | zorlanıyorsunuz | zorlandınız | zorlanacaksınız | zorlanırsınız |
| onlar | zorlanıyorlar | zorlandılar | zorlanacaklar | zorlanırlar |
Örnekler
- Bu yokuşta çok zorlanıyorum.
- Dün kapıyı açmakta zorlandık.
- Kardeşim matematikte hiç zorlanmıyor.
- Bu iki sesi ayırt etmekte zorlanıyorum.
- İlk günlerde zorlanabilirsin, ama zamanla alışırsın.
- Karar vermekte zorlandın mı?
- Yeni görevimde zorlanacağımı düşünmüştüm, ama işler beklediğimden kolay çıktı.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Konuşmakta zorlanıyorum cümlesi konuşma güçlüğünü, Konuşmaya zorlanıyorum ise genellikle dışarıdan gelen baskıyı anlatır. Öğrencinin ana dilindeki mastar yapısını otomatik olarak yönelme durumuyla karşılamadığını denetleyin. Zorlamak ile zorlanmak ayrımında da baskıyı uygulayanla güçlüğü yaşayanı karşılaştırın.
Kendin dene
Güçlük çekme anlamını kurun: Bu iki sesi ayırt ___ zorlanıyorum. Boşluğa etmek fiilinin uygun biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
etmekte
etmekte: güçlük, iki sesi ayırt etme eylemindedir. Ayırt etmek söz grubunun mastarı -te alır; ek ünsüzle başladığı için sondaki k korunur.
zorlanmak fiilini görülen geçmiş zaman birinci çoğul kişide çekimleyin: Dün dar kapıdan geçerken ___.
Cevabı veya örnek cevabı göster
zorlandık
zorlandık: dün tamamlanmış geçmiş olayın zamanını verir; istenen kişi biz olduğu için -dık kullanılır. Zorlandım yazılırsa olayı yaşayan kişi yalnızca konuşan olur.
Güçlüğün artık kalmadığını anlatın. zorlanmak fiilini şimdiki zaman birinci tekil kişide olumsuz çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
zorlanmıyorum
zorlanmıyorum: konuşan artık bu yokuşu güçlük çekmeden çıkmaktadır. Artık ile olumsuz çekim, önceki güçlüğün ortadan kalktığını anlatır; olumlu çekim aynı mesajı vermez.
zorlanmak fiilini gelecek zaman birinci tekil kişide çekimleyin: Yarın bu ağır kutuyu taşırken ___.
Cevabı veya örnek cevabı göster
zorlanacağım
zorlanacağım: ağır kutuyu yarın taşıyacak kişi kendisi için güçlük beklemektedir. Birinci tekil kişi ekinin ünlüsü önünde zorlanacak biçiminin sonundaki k, ğ olur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Güçlük çekme anlamını kurun: Bu iki sesi ayırt ___ zorlanıyorum. Boşluğa etmek fiilinin uygun biçimini yazın.
zorlanmak fiilini görülen geçmiş zaman birinci çoğul kişide çekimleyin: Dün dar kapıdan geçerken ___.
Güçlüğün artık kalmadığını anlatın. zorlanmak fiilini şimdiki zaman birinci tekil kişide olumsuz çekimleyin.
zorlanmak fiilini gelecek zaman birinci tekil kişide çekimleyin: Yarın bu ağır kutuyu taşırken ___.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden dün güçlük çektikleri ve artık kolay yaptıkları birer işi -makta/-mekte ile anlatmalarını isteyin. İlk cümleyi soruya çevirsinler, ardından yarın için bir tahmin yazsınlar. Güçlüğün sonucu zorunlu olarak belirlemediğini tartışın.