Bu derste amaç, öğrencinin duygu sözcüğünü yalnızca karşılığıyla ezberlemesi değil, kısa bir olay için uygun sözcüğü seçip seçimini gerekçelendirmesidir. Önce olay kartlarını, sonra sözcük listesini verin.

Temel fikir

Endişeli ile heyecanlı sözcüklerini aynı bekleyiş durumunda karşılaştırın: ilki kaygıyı, ikincisi olumlu ya da olumsuz olabilen heyecanı öne çıkarır. Kızgın öfkeyi, kırgın incinmişliği belirtir; bir kişi ikisini birlikte yaşayabilir. Mutluyum ile Kendimi mutlu hissediyorum yapılarını karşılaştırırken ikinci yapıda kişi ekinin sıfatta değil fiilde bulunduğunu gösterin. Dereceyi biraz, çok ve daha ile değiştirtin.

Karşılaştırılacak kalıplar
SözcükBu dersteki anlamı
mutlusevinç duyan
üzgünüzüntü duyan
endişelikaygı duyan
heyecanlıheyecan duyan
kızgınöfke duyan
kırgıngücenmiş
şaşkınşaşırmış
sakintelaşsız, dingin
sıkılmakcanı sıkılmak
sıkıcıcan sıkıntısı veren

Örnekler

  • Bugün kendimi mutlu hissediyorum.
  • Ablam sonuç için endişeli.
  • Yarınki gezi için heyecanlıyız.
  • Sana kızgın değilim ama biraz kırgınım.
  • Arkadaşım taşındı, bu yüzden üzgünüm.
  • Bu sürpriz karşısında hepimiz şaşkınız.
  • Şimdi daha sakinim, artık endişeli değilim.
  • Film çok sıkıcı, izlerken sıkıldım.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci sıkıldım yerine sıkıcıyım derse yalnızca biçimi düzeltmeyin; kimin ne hissettiğini ve kimin sıkıntı verdiğini sorun. Film sıkıcı, sıkıldım karşılaştırması, duyguyu yaşayan kişi ile duygunun kaynağını ayırır.

Kendin dene

  1. Otobüs hâlâ gelmedi; geç kalmaktan korkuyorum. Seçin: Endişeliyim / Heyecanlıyım.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Endişeliyim

    Endişeliyim: Geç kalma korkusu açıkça belirtilmiştir; seçim bu olumsuz beklentiye dayanır. Heyecanlıyım tek başına korkunun nedenini ve niteliğini yeterince belirginleştirmez.

  2. Arkadaşım doğum günümü unuttu; ona kızgın değilim ama ___. Boşluğu doldurun: kırgınım / sakinim.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kırgınım

    kırgınım: Doğum gününün unutulması kişiyi incitmiştir; kişi öfkeli olmadığını da söylemektedir. Sakinim bu incinmişliği değil, sakin olma durumunu anlatır.

  3. Film hiç ilgimi çekmedi, çok ___. Yaşanan duyguyu seçin: sıkıldım / sıkıcıyım.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sıkıldım

    sıkıldım: Konuşan, filmin ilgisini çekmemesine verdiği tepkiyi anlatır. Sıkıcıyım seçilirse değerlendirme filme değil, konuşanın başkaları üzerindeki etkisine yönelir.

  4. Kendimi bugün çok ___ hissediyorum. Boşluğa uygun biçimi yazın: mutlu / mutluyum.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    mutlu

    mutlu: Birinci tekil kişi bilgisi hissediyorum fiilindedir. Mutluyum bağımsız bir yüklem olabilir; verilen yapıda sıfatın yerine bu çekimli biçim gelmez.

Bugün kullan

İkililere hoş bir sürpriz ve bir hayal kırıklığı içeren iki olay yazdırın. Her olay için duygu ve gerekçe isteyin. Öğrenciler bir cümlede kendimi … hissediyorum, diğerinde biraz ya da çok kullansın; eşleri sözcük seçimini açıklasın.