Günün bölümleri: sabah, öğle, akşam, gece

Temel fikir

Günün bölümleri zaman bildiren adlardır; sabah, akşam, gece bulunma eki almadan zaman gösterir. Alışkanlık için çokluk eki ile -ları / -leri getirilir: sabahları, geceleri. Öğleden sonra, ayrılma durumu ekiyle kurulan bir söz grubudur.

Örnekler

• Sabah kahvaltı yapıyorum.Günün bölümü yalnız kullanılır; sabah sözüne bir ek getirilmez.
• Akşam arkadaşlarımla buluşuyorum.
• Dün gece yağmur yağdı.Dün gece, geçen geceyi anlatır; dün akşam ise dünkü akşamdır.
• Öğleden sonra toplantımız var.Öğleden sonra, ayrılma durumu ekiyle kurulur: öğle + -den + sonra.
• Bu sabah hava çok güzeldi.
• Yarın akşam bize gelir misin?
• Hafta içi sabahları erken kalkıyorum.-ları eki, tek bir sabahı her sabaha çevirir; alışkanlığı anlatır.
• Öğle yemeğini işyerinde yiyoruz.

Dikkat et

Yabancı öğrenciler yer adlarındaki gibi sabahta, gecede der; bu yanlıştır. Dün akşam ile dün gece de sık karışır: ilki dünkü akşamı, ikincisi geçen geceyi anlatır.

Kendin dene

1. ___ yemeği

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   akşam

   akşam: akşam yemeği birleşik addır; ilk sözcük ek almaz, öğle yemeği de böyledir.

2. Dün ___ televizyon izledik.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   gece

   gece: dün gece zaman belirtir ve ek almaz; sık hata dün gecede demektir.

3. sabah___ erken kalkıyorum.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   sabahları

   sabahları: kalın ünlü a nedeniyle -ları gelir; ek, tek sabahı alışkanlığa çevirir.

4. sabah, ___, akşam, gece

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   öğle / öğlen

   öğle: günün ortasıdır; öğlen biçimi de doğrudur.

Bugün kullan

Öğrencilerden her bölüm için bir cümle, bir de bu sabah ile -ları içeren birer cümle yazmalarını isteyin.