Bu B1 dersinde amaç, öğrencinin kişiyi tek bir sıfatla etiketlemek yerine seçtiği sıfatı davranışla gerekçelendirmesidir. Niteleme sıfatlarını güven, emek, sabır ve iletişim bağlamlarında ele alın.
Temel fikir
Önce bir davranış verip uygun sıfatı seçtirin: Ada sözünü tutar. cümlesi güvenilir için dayanak sağlar. Ardından öğrenciden çünkü ile gerekçe kurmasını isteyin. Genellikle ve bugün sözcükleriyle genel eğilim ile o günkü durumu karşılaştırın; bu ayrımın sıfatı değişmez bir kişilik hükmü gibi kullanmayı önlediğini gösterin. Bence sözcüğü de konuşanın kendi değerlendirmesini belirtir.
| Sıfat | Kişiyi anlatan anlamı |
|---|---|
| dürüst | doğruyu söyleyen, hile yapmayan |
| güvenilir | kendisine güven duyulan |
| sabırlı | beklerken veya zorluk karşısında acele etmeyen |
| sabırsız | beklemeye tahammül edemeyen |
| cömert | paylaşmaktan ve vermekten kaçınmayan |
| cimri | parasını harcamaktan ve paylaşmaktan kaçınan |
| çalışkan | çalışmayı seven, emek veren |
| tembel | çalışmaktan ve çaba göstermekten kaçınan |
| çekingen | insanlarla iletişim kurarken rahat davranamayan |
| konuşkan | konuşmayı seven |
| sessiz | az konuşan veya o anda konuşmayan |
| inatçı | düşüncesinden veya isteğinden kolay vazgeçmeyen |
Örnekler
- Ablam dürüst ve güvenilir.
- Dedem cömert ve sabırlı.
- Bence Selin çok çalışkan.
- Ece çekingen ama bugün çok konuşuyor.
- Can genellikle konuşkan ama bugün sessiz.
- Mert biraz inatçı; fikrini kolay değiştirmiyor.
- Elif tembel değil; bugün çok yorgun.
- Otobüs gecikince sabırsız oluyorum.
- Komşumuz cimri değil; misafirlerine her zaman yemek ikram ediyor.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Sessiz ile çekingen aynı anlamı taşımaz. Öğrencinin yalnızca konuşmama davranışından çekingenlik sonucu çıkarıp çıkarmadığını kontrol edin. Benzer biçimde, yorgun olan birine hemen tembel demek anlamı değiştirir. Cimri ve tembel olumsuz değerlendirmelerdir; çalışmayı gerçek sınıf arkadaşları yerine kurmaca kişiler üzerinden yürütün.
Kendin dene
Ada sözünü tutar. Ona güvenebilirsin. Ada ___. (güvenilir / cimri)
Cevabı veya örnek cevabı göster
güvenilir
güvenilir: Ada sözünü tuttuğu için başkaları ona güvenebilir. İpucu para harcama alışkanlığına değil, verdiği sözü yerine getirmesine ilişkindir.
Bora beklerken hiç acele etmez. Bora ___. (sabırlı / sabırsız)
Cevabı veya örnek cevabı göster
sabırlı
sabırlı: Bora beklerken acele etmez; bu davranış beklemeye tahammül ettiğini gösterir. Sabırsız seçimi verilen davranışla çelişir.
Derya genellikle çok konuşur ama bugün hiç konuşmuyor. Bugün ___. (sessiz / çekingen)
Cevabı veya örnek cevabı göster
sessiz
sessiz: Derya yalnızca bugün konuşmuyor. İnsanların yanında çekindiğine dair bilgi verilmediğinden çekingen seçimi gerekçelendirilemez.
Efe para harcamayı ve paylaşmayı sever. Efe ___. (cömert / cimri)
Cevabı veya örnek cevabı göster
cömert
cömert: Belirleyici ipucu, Efe’nin parayı paylaşmayı sevmesidir. Yalnızca kendisi için para harcaması yeterli olmazdı; cimri ise anlatılan paylaşma isteğiyle uyuşmaz.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Ada sözünü tutar. Ona güvenebilirsin. Ada ___. (güvenilir / cimri)
Bora beklerken hiç acele etmez. Bora ___. (sabırlı / sabırsız)
Derya genellikle çok konuşur ama bugün hiç konuşmuyor. Bugün ___. (sessiz / çekingen)
Efe para harcamayı ve paylaşmayı sever. Efe ___. (cömert / cimri)
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere iki kurmaca kişi tasarlatın. Her kişi için bir sıfat ve çünkü ile bir davranış gerekçesi yazdırın. Sonra genellikle, ama ve bugün kullanarak genel eğilimden farklı bir günü anlattırın.