Kahvaltı sofrasının adları ve kahvaltı yapmak

Temel fikir

Kahvaltı adları tek tek öğretilir; öğün “yapılır” (kahvaltı yapmak), yiyecekler kahvaltıda ile başlayan tümlece eklenir. Sayıdan sonra ad tekil kalır (iki simit); ekmek gibi sözcüklerde sonundaki k ünlüyle başlayan ekten önce ğ olur: ekmeğe.

Örnekler

• Kahvaltıda yumurta yiyorum.
• Sabah kahvaltı yapıyorum.
• Ekmeğe tereyağı sürüyorum.
• Reçel mi, bal mı istiyorsun?İki soruda da mi ayrı yazılır, ama ünlüsü sözcüğe uyar: reçel mi (ön ünlü e), bal mı (art ünlü a).
• Fırından iki simit alıyorum.Sayıdan sonra sayılan yiyecek tekil kalır: iki simit, iki simitler değil. Fırından = fırın + -dan.
• Beyaz peynir ve siyah zeytin çok lezzetli.beyaz ve siyah sıfatları adın önünde durur, ek almaz; tek bir çok lezzetli iki yiyeceği birden niteler.
• tuzlutuz·luSahip olma eki: -li / -lı / -lu / -lü
• yağsızyağ·sızYokluk eki: -siz / -sız / -suz / -süz

Dikkat et

Yabancı öğrenciler kendi dillerindeki kalıba uyup kahvaltı yiyorum der; öğün yapılır, yiyecek ise onun içinde yenir. Ayrıca ekmeke gibi yumuşamasız biçimler ve reçel mı gibi ünlü uyumsuz soru ekleri sık görülür.

Kendin dene

1. ekmek sözcüğüne yönelme ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   ekmeğe

   ekmeğe: ekmek sözcüğünün sonundaki k, ünlüyle başlayan -e ekinden önce ğ olur.

2. Boşluğa yapmak fiilini şimdiki zamanda, ben kişisiyle yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   yapıyorum

   yapıyorum: öğün yapılır, bu yüzden fiil yapmak; yap kökü -ıyor ve -um alır.

3. Boşluklara soru ekini iki kez yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   mi mı

   mi mı: reçel ön ünlüyle bittiği için mi, bal art ünlüyle bittiği için mı gelir.

4. tuz sözcüğüne “-li” ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   tuzlu

   tuzlu: tuz sözcüğünün son ünlüsü art ve yuvarlak olduğundan -li eki -lu olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden kahvaltıda yedikleri üç şeyi ve ekmeğe sürdükleri bir şeyi yazmalarını isteyin.