Öğrencilerin ev içindeki odaları adlandırıp eşyaların yerini söylemesi için kısa bir öğretmen notu.

Temel fikir

Tek sözcüklü oda adlarının (oda, salon, mutfak, banyo, tuvalet, balkon, koridor, bahçe) yanında kullanım amacını bildiren belirtisiz ad tamlamaları vardır: yatak odası, oturma odası, çocuk odası, çalışma odası. Tamlanan oda üçüncü kişi iyelik eki -sı alır; bulunma durumu eki tamlamanın sonuna gelir: yatak odasında.

Karşılaştırılacak kalıplar
OdaCümleAnlam
mutfakMutfakta buzdolabı var.buzdolabı
salonSalonda koltuk var.koltuk
yatak odasıYatak odasında dolap var.dolap
banyoBanyoda ayna var.ayna
balkonBalkonda sandalye var.sandalye
çocuk odasıÇocuk odasında oyuncak var.oyuncak
koridorKoridorda ayakkabı var.ayakkabı

Örnekler

  • Mutfakta çay yapıyorum.
  • Bizim evde dört oda var.Sayıdan sonra ad tekil kalır: dört oda. Var, bir şeyin bulunduğunu bildirir.
  • Kedimiz balkonda uyuyor.
  • Yatak odası küçük ama temiz.Yatak odası bir ad tamlamasıdır: tamlanan oda, üçüncü kişi iyelik eki -sı ile odası olur. Üçüncü kişide “dir” gerekmez.
  • Babam çalışma odasında kitap okuyor.Odasında = oda + sı + n + da: tamlamanın sonuna bulunma durumu eki gelir. Önce bütün sözcüğü öğrenin.
  • Misafirler salonda oturuyor.Salon ve oturma odası aynı odayı anlatabilir; salon daha kısa ve çok yaygındır.
  • Tuvalet nerede?Evde tuvalet ile banyo çoğu zaman ayrı odalardır; banyo yıkanılan yerdir.
  • odalardaodalarÇoğul eki: -ler / -lardaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
  • odamdaodamİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -mdaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler tamlanandaki eki sık düşürür: yatak oda, yatak odada. Ayrıca banyo ile tuvalet karıştırılır; evde ikisinin çoğu zaman ayrı odalar olduğunu hatırlatın.

Kendin dene

  1. Boşluğu, oda sözcüğüne gereken ekleri getirerek doldurun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    odasında

    odasında: belirtisiz ad tamlamasında tamlanan -sı alır, bulunma durumu eki araya giren n ile gelir.

  2. Tamlamayı tamamlamak için oda sözcüğünü gereken ekle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    odası

    odası: çocuk odası belirtisiz ad tamlamasıdır; tamlanan ad -sı almadan tamlama kurulmaz.

  3. Mutfak sözcüğüne bulunma durumu ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    mutfakta

    mutfakta: son ses k ötümsüz olduğu için ek t ile başlar, kalın a ile -ta olur.

  4. Bahçe sözcüğüne bulunma durumu ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bahçede

    bahçede: sözcük ince ünlü e ile biter, bu yüzden ek -de olur; sözcüğün ortasındaki ç ekin ünsüzünü etkilemez.

Bugün kullan

Öğrencilerden evlerinin planını çizip eşyaların yerini anlatan altı cümle yazmalarını, her cümlede bir oda adı ve bulunma durumu eki kullanmalarını isteyin.