Öğrencilerin pazarda sebze istemesi ve yumuşayan adlara belirtme eki getirmesi için kısa bir not.
Temel fikir
Miktar söz grubu sayı, ölçü sözcüğü ve adla kurulur: iki kilo domates. Sayıdan sonra ad tekil kalır. Sonu k ya da ç ile biten çok heceli adlarda (kabak, havuç) ünlüyle başlayan ek gelince ünsüz yumuşar: kabağı, havucu.
| Sebze | Belirtme ekiyle | Miktar söz grubu |
|---|---|---|
| domates | domatesi | iki kilo domates |
| patates | patatesi | bir kilo patates |
| soğan | soğanı | bir kilo soğan |
| sarımsak | sarımsağı | bir baş sarımsak |
| havuç | havucu | yarım kilo havuç |
| kabak | kabağı | iki tane kabak |
| biber | biberi | bir kilo biber |
| salatalık | salatalığı | üç tane salatalık |
| patlıcan | patlıcanı | iki kilo patlıcan |
| ıspanak | ıspanağı | bir demet ıspanak |
| marul | marulu | bir tane marul |
| lahana | lahanayı | bir tane lahana |
Örnekler
- Ben bir kilo domates alıyorum.
- Pazardan iki kilo patates alıyorum.
- Domates ve salatalık çok taze.Genel anlamda tekil yeter: domates, domatesler değil.
- Havucu yıkıyorum.Havuç sözcüğünde son ç, ünlüyle başlayan ek gelince c olur: havucu.
- Kabağı fırında pişiriyoruz.Kabak sözcüğünde son k, ünlüyle başlayan ek gelince ğ olur: kabağı.
- Üç tane salatalık yeter.Tane tek tek parçaları sayar; ondan sonra sebze tekil kalır.
- Bu biber kaç lira?
- Soğan ve sarımsak var mı?Soğan sözcüğü n'sini korur (soğanı), sarımsak ise yumuşar (sarımsağı).
- Ispanak taze mi?ı harfinin büyüğü I'dır, İ değil: Ispanak.
- Bir demet ıspanak ve bir baş lahana lütfen.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler ana dillerindeki çoğulun etkisiyle iki kilo domatesler der; yumuşamayı da yazıya geçirmeyip havuçu, kabakı yazar.
Kendin dene
İki kilo domates, lütfen. Çoğul eki olmadan domates yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
domates
domates: kilo gibi bir ölçü sözcüğünden sonra ad tekil ve eksiz kalır; çoğul eki gerekmez.
Havucu yıkıyorum. Havuç sözcüğüne belirtme ekini ekleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
havucu
havucu: sondaki ç ünlüyle başlayan ek gelince c olur; son ünlü u olduğu için ek -u olur.
Kabağı pişiriyoruz. Kabak sözcüğüne belirtme ekini ekleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kabağı
kabağı: ünlüler arasında k, ğ olur; son ünlü a olduğu için ek -ı olur.
Soğanı kesiyorum. Soğan sözcüğüne belirtme ekini ekleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
soğanı
soğanı: n yumuşamaz, yalnızca ek gelir; son ünlü a olduğu için ek -ı olur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
İki kilo domates, lütfen. Çoğul eki olmadan domates yazın.
Havucu yıkıyorum. Havuç sözcüğüne belirtme ekini ekleyin.
Kabağı pişiriyoruz. Kabak sözcüğüne belirtme ekini ekleyin.
Soğanı kesiyorum. Soğan sözcüğüne belirtme ekini ekleyin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden beş sebzelik bir pazar listesi yazmalarını, her birine miktar eklemelerini ve bir sebzeyi belirtme ekiyle bir cümleye koymalarını isteyin.