Bu derste teknoloji söz varlığını ad-fiil eşdizimleriyle çalıştırın. Öğrencinin yalnızca cihaz adını bilmesini değil, dosyayla yaptığı işlemi ve işlemin yönünü anlatabilmesini hedefleyin. Tabloyu cihazlar, dijital içerik ve işlemler olarak gruplandırabilirsiniz.
Temel fikir
Tahtaya bir bilgisayar ve bir site çizip aralarına iki yönlü ok koyun. Site → bilgisayar yönünde dosya indirmek, bilgisayar → site yönünde siteye dosya yüklemek sözlerini kullandırın. Dosyayı kaydetmek ve uygulamayı güncellemek için ayrıca durum verin; bunlar yalnızca aktarım yönüyle açıklanmaz. Ek çekimlerini yeniden öğretmek yerine ad ile fiilin anlam bağını öne çıkarın.
| Sözcük | Bu bağlamdaki anlamı |
|---|---|
| bilgisayar | bilgi işleyen elektronik cihaz |
| telefon | iletişim cihazı |
| ekran | görüntünün gösterildiği yüzey |
| klavye | yazı yazmak için kullanılan tuş takımı |
| uygulama | belirli bir iş için kullanılan program |
| tarayıcı | web sayfalarını açan program |
| dosya | adı olan dijital veri bütünü |
| klasör | dosyaları bir arada tutan bölüm |
| şifre | hesaba girişte kullanılan gizli ifade |
| internet bağlantısı | cihazın internete erişmesini sağlayan bağlantı |
| indirmek | internetten cihaza almak |
| yüklemek | cihazdan siteye göndermek; bağlama göre program kurmak |
| kurmak | programı çalışmaya hazır hâle getirmek |
| kaydetmek | dosyayı saklamak üzere yazmak |
| güncellemek | yeni sürüme geçirmek |
Örnekler
- Bugün dosyayı indiriyorum.
- Fotoğrafı siteye yüklüyorum.
- Bu uygulamayı her gün kullanıyorum.
- Telefonumun ekranı çok küçük.
- Şifremi klavyeyle yazıyorum.
- Dosyayı bu klasöre kaydettim.
- İnternet bağlantısı kesildi.
- Uygulamayı indirdim ama henüz kurmadım.
- Tarayıcıyı dün güncelledim.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci yüklemek fiilini her bağlamda internete göndermek diye yorumlayabilir. Telefona uygulama yüklemek sözünde kurulum anlamı da vardır; kurmak bu anlamı açıkça belirtir. Bir uygulamayı indirmek ile kurmak aynı işlem değildir. Düzeltirken fiili tek başına değiştirmeyin; öğrenciden neyin nereye gittiğini açıklamasını isteyin.
Kendin dene
Dosyayı internetten bilgisayara almak: hangi fiil? Mastar biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
indirmek
indirmek: Dosya internetten öğrencinin bilgisayarına geliyor. Yanıtın emir değil mastar olması istendiği için indir yeterli değildir.
Fotoğrafı telefondan bir siteye göndermek: hangi fiil? Mastar biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yüklemek / karşıya yüklemek
yüklemek / karşıya yüklemek: Fotoğraf telefondan siteye gidiyor. İkinci yanıt aktarım yönünü açıkça vurgular; bu bağlamda bir programın kurulması söz konusu değildir.
Yapılan çalışmayı bir dosyada saklamak: hangi fiil? Mastar biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kaydetmek
kaydetmek: Amaç yapılan çalışmayı dosya olarak saklamaktır. Soruda siteye gönderme belirtilmediğinden bir aktarım fiili aranmıyor.
Birden çok dosyayı bir arada tutan bölümün adını yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
klasör
klasör: Soruda birden çok dosyayı barındıran bölüm soruluyor. Dosya yanıtı, aranan bölümü değil onun içindeki öğeyi adlandırır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Dosyayı internetten bilgisayara almak: hangi fiil? Mastar biçimini yazın.
Fotoğrafı telefondan bir siteye göndermek: hangi fiil? Mastar biçimini yazın.
yüklemek / karşıya yüklemek
Yapılan çalışmayı bir dosyada saklamak: hangi fiil? Mastar biçimini yazın.
Birden çok dosyayı bir arada tutan bölümün adını yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere dosya indirme, fotoğraf yükleme ve çalışmayı klasöre kaydetme durumlarını verin. Her durum için bir cümle yazdırın; sonra eşlerinden işlemi bir okla ya da kısa açıklamayla göstermelerini isteyin.