Bu atölyede amaç resmî e-posta şablonunu yeniden öğretmek değil, alıcıya göre üslup seçimini görünür kılmaktır. Aynı taslağı bir arkadaşına ve yeni tanıştığı bir iş bağlantısına gönderen iki yazarın isteğini karşılaştırın. Öğrenciden bilgi içeriğini korurken ilişkiyi gösteren dilsel seçimleri değiştirmesini bekleyin.
Temel fikir
Kişi zamiri, zamirin durum biçimi, iyelik ve yüklemdeki kişi göstergelerini bir zincir olarak ele alın: sen, sana, görüşlerin, misin karşısında siz, size, görüşleriniz, misiniz. Siz tek alıcıya saygılı mesafeyle seslenebilir; birden çok alıcıya yöneldiğinde ise çoğulluk bildirebilir. Zamirin yazılmaması bu uyumu ortadan kaldırmaz. Örneklerdeki Selam Deniz ile Sevgiler yakın ilişkiyi, Merhaba Deniz Hanım ile Saygılarımla daha mesafeli ilişkiyi destekler. Bu eşleştirmeleri değişmez nezaket dereceleri gibi sunmayın: bakabilir misin arkadaşlar arasında nazik bir istek olabilir.
| Yakın arkadaş: tekil | Mesafeli hitap: tek alıcı |
|---|---|
| sana | size |
| görüşlerini | görüşlerinizi |
| uygunsan | uygunsanız |
| bakabilir misin? | bakabilir misiniz? |
| Yardımın için teşekkür ederim. | Yardımınız için teşekkür ederim. |
Örnekler
- Taslağı sana bu akşam göndereceğim.
- Taslağı size bu akşam göndereceğim.
- Uygunsan metne yarın bakabilir misin?
- Uygunsanız metne yarın bakabilir misiniz?
- Görüşlerini benimle paylaşabilir misin?
- Görüşlerinizi benimle paylaşabilir misiniz?
- Selam Deniz, taslağı sana bu akşam göndereceğim. Uygunsan metne yarın bakabilir misin? Görüşlerini benimle paylaşabilir misin? Yardımın için teşekkür ederim. Sevgiler, Ekin
- Merhaba Deniz Hanım, taslağı size bu akşam göndereceğim. Uygunsanız metne yarın bakabilir misiniz? Görüşlerinizi benimle paylaşabilir misiniz? Yardımınız için teşekkür ederim. Saygılarımla, Ekin
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci yalnızca hitabı değiştirip gövdede sana ya da uygunsan bırakabilir. Önce alıcının kim olduğunu, sonra her kişi göstergesinin bu seçimle uyuşup uyuşmadığını kontrol ettirin. Lütfen eklemek kişi uyumunu düzeltmez. Kısa mesajın zorunlu olarak samimi olması gerektiği varsayımını da sorgulatın.
Kendin dene
Yeni bir iş bağlantısına siz diye hitap edin. Yalnızca sana yerine gelecek sözcüğü yazın: Taslağı sana bu akşam göndereceğim.
Cevabı veya örnek cevabı göster
size
size: yeni iş bağlantısına seçilen mesafeli hitabı sürdürür. Sana kullanımı aynı alıcıyla yakınlık varsayardı; gönderenin verdiği söz ve zaman bilgisi değişmez.
Alıcının kendi görüşlerini istiyorsunuz. Siz hitabını sürdürün. Görüşlerini sözcüğünü düzeltin: Görüşlerini benimle paylaşabilir misiniz?
Cevabı veya örnek cevabı göster
görüşlerinizi
görüşlerinizi: görüşlerin sahibini siz ile eşleştirirken belirtili nesnenin işlevini korur. Yalnızca yüklemi değiştirmek, iyelikteki tekil samimi hitabı düzeltmez.
Siz hitabını sürdürün. Bakabilir misin bölümünü düzeltin: Uygunsanız metne yarın bakabilir misin?
Cevabı veya örnek cevabı göster
bakabilir misiniz
bakabilir misiniz: soru yapısındaki kişi göstergesi mesafeli hitapla uyumludur. İsteği yumuşatan yeterlik sorusu korunur; misiniz fiilden ayrı yazılır.
İlk kez yazdığınız bir iş bağlantısına, aranızda yakınlık yokken hangi kapanış daha uygundur? Saygılarımla / Sevgiler
Cevabı veya örnek cevabı göster
Saygılarımla
Saygılarımla: verilen ilk iş yazışması bağlamında uygun kapanıştır. Sevgiler dilbilgisel açıdan yanlış değildir; ancak bu senaryoda kurulmamış bir yakınlığı çağrıştırır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Yeni bir iş bağlantısına siz diye hitap edin. Yalnızca sana yerine gelecek sözcüğü yazın: Taslağı sana bu akşam göndereceğim.
Alıcının kendi görüşlerini istiyorsunuz. Siz hitabını sürdürün. Görüşlerini sözcüğünü düzeltin: Görüşlerini benimle paylaşabilir misiniz?
Siz hitabını sürdürün. Bakabilir misin bölümünü düzeltin: Uygunsanız metne yarın bakabilir misin?
İlk kez yazdığınız bir iş bağlantısına, aranızda yakınlık yokken hangi kapanış daha uygundur? Saygılarımla / Sevgiler
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere aynı taslak için ertesi güne geri bildirim isteyen, 60–80 sözcüklük iki mesaj yazdırın: biri yakın bir arkadaşa, diğeri yeni bir iş bağlantısına. İstek ve zamanı sabit tutturun. Alıcıya gönderme yapan bütün biçimleri işaretletip hitap ve kapanışla birlikte gerekçelendirmelerini isteyin.