Devlet: staat, naamvallen en bezit

Het idee

Voor een klinker blijft de stam devlet-: devleti, devlete, devletimiz. De laatste klinker vraagt om voorklinkers in de uitgangen; de stemloze t levert devlette en devletten op. De context maakt duidelijk of devleti een bepaald lijdend voorwerp of een bezitsvorm is: onun devleti betekent zijn of haar staat. Met een extra naamval krijg je bijvoorbeeld onun devletine. Dit gewone zelfstandig naamwoord krijgt geen apostrof.

Voorbeelden

• Bu roman devleti eleştiriyor.Deze roman bekritiseert de staat.
• Bugün devletin tarihini tartışıyoruz.Vandaag bespreken we de geschiedenis van de staat.
• Bu bölümde devletlerden söz ediliyor.In dit hoofdstuk wordt over staten gesproken.
• Bu metin devlete farklı bir anlam yüklüyor.Deze tekst geeft een andere betekenis aan de staat.
• Romandaki devletin adı yok.De staat in de roman heeft geen naam.
• Bu hayalî devlette para kullanılmıyor.In deze fictieve staat wordt geen geld gebruikt.
• Oyunda devletimiz küçük bir adada.In het spel ligt onze staat op een klein eiland.
• Romandaki kahraman devletten yardım bekliyor.Het personage in de roman verwacht hulp van de staat.

Let op

Vervang de laatste t niet automatisch door d: schrijf devleti, niet devledi. Vertaal ook niet elke vermelding van een regering met devlet: een regering heet hükûmet, de staat heet devlet.

Probeer het zelf

1. Vul aan: Deze roman bekritiseert de staat.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   devleti

   devleti: de roman bekritiseert een bepaalde staat. Daarom krijgt het lijdend voorwerp de accusatief; de t blijft voor -i. Er wordt hier geen bezitter genoemd.

2. Vul aan: Het personage in de roman verwacht hulp van de staat.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   devletten

   devletten: de staat is de bron van de verwachte hulp, dus je gebruikt de ablatief. Van de twee letters tt hoort de eerste bij de stam en de tweede bij de uitgang.

3. Gebruik “onze staat”: In het spel ligt onze staat op een klein eiland.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   devletimiz

   devletimiz: bizim duidt een groep aan waar de spreker bij hoort. De bezitsuitgang is daarom eerste persoon meervoud, maar er is nog steeds maar één staat.

4. Gebruik het meervoud: In dit hoofdstuk worden verschillende staten vergeleken.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   devletler

   devletler: de opdracht vraagt om meerdere staten. De laatste klinker bepaalt -ler; het woord is onderwerp van een passieve zin, geen bepaald lijdend voorwerp.

Gebruik het vandaag

Beschrijf een verzonnen staat in vier zinnen: de naam, een mening erover, iets wat ervan verwacht wordt en een uitdrukking voor “onze staat”. Leg bij elke uitgang uit waarom die nodig is.