elma (appel): elma yedim, elmayı yedim

Het idee

Een algemeen voorwerp blijft zonder uitgang: elma yedim betekent 'ik at een appel' of 'ik at appels'. Is de appel bepaald en bij beide sprekers bekend, dan komt de accusatief: elmayı yedim, met een y tussen de klinker a en -ı. Na een telwoord blijft het zelfstandig naamwoord enkelvoud: üç elma. Verder heb je elmanın tadı, elma suyu en elmalı.

Voorbeelden

• Her sabah elma yiyorum.Elke ochtend eet ik een appel.Een algemeen voorwerp krijgt geen uitgang: elma yiyorum, niet elmayı yiyorum, als er geen bepaalde appel bedoeld wordt.
• Elmayı masaya koyuyorum.Ik leg de appel op tafel.Een bepaalde appel die beide sprekers kennen krijgt de accusatief. Na de klinker a verbindt de bindletter y de uitgang: elma + y + ı. Masaya is de datief van masa.
• Sepette üç elma var.In de mand liggen drie appels.Na een telwoord blijft het zelfstandig naamwoord enkelvoud: üç elma, nooit üç elmalar. Sepette komt van sepet: de p is stemloos, dus het achtervoegsel is -te.
• elmalarımızdanvan onze appelselma·larHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats·ımız-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: ons en onze·dan-den / -dan / -ten / -tan: van, uit
• elmayıde appel (lijdend voorwerp)elma·yı-i / -ı / -u / -ü: het bepaalde lijdend voorwerp
• elmalımet appel, appel-elma·lı-li / -lı / -lu / -lü: met, voorzien van
• Elmanın tadı çok güzel.De smaak van de appel is erg lekker.Twee uitgangen tonen het verband: de genitief -nın bij elma (bindletter n na een klinker) en het bezittelijk -ı bij tat, dat tadı wordt doordat de t zacht wordt voor een klinker.
• Bir bardak elma suyu istiyorum.Ik wil graag een glas appelsap.Bij appelsap blijft het eerste zelfstandig naamwoord kaal en krijgt het tweede het bezittelijk achtervoegsel: elma suyu, waarbij su suyu wordt. Elmanın suyu zou het sap van een bepaalde appel zijn.
• Bahçemizde yaşlı bir elma ağacı var.In onze tuin staat een oude appelboom.Hetzelfde patroon geeft elma ağacı: het tweede zelfstandig naamwoord krijgt -ı en de slot-ç van ağaç wordt voor de klinker c. Bir staat na het bijvoeglijk naamwoord: yaşlı bir elma ağacı.

Let op

Zet niet -yı achter elk voorwerp: elmayı yiyorum gaat over één bepaalde appel, terwijl 'ik eet appels' elma yiyorum is. En na een telwoord geen meervoud: üç elmalar is fout, het is üç elma.

Probeer het zelf

1. Ik eet de appel op het bord. Voeg de juiste uitgang toe aan elma (appel).

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   elmayı

   elmayı: de appel op het bord is bepaald, dus het voorwerp krijgt de accusatief; na de klinker a komt y, en door de achterklinker is het ı.

2. Ik koop vier appels. Schrijf elma (appel) zonder meervoudsuitgang.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   elma

   elma: na het telwoord dört blijft het zelfstandig naamwoord enkelvoud, dus elmalar zou fout zijn.

3. De smaak van de appel is goed. Zet elma (appel) in de genitief.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   elmanın

   elmanın: de genitief noemt de bezitter van de smaak; na een klinker is het -nın, en het volgende woord tadı draagt het bezittelijk achtervoegsel.

4. Appeltaart: geef elma (appel) het achtervoegsel met de betekenis 'met appel'.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   elmalı

   elmalı: het achtervoegsel -lı betekent 'met appel'; de laatste klinker a is een achterklinker, dus -lı en niet -li.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier zinnen over fruit dat je eet: twee met een algemeen voorwerp zoals elma yiyorum en twee met een bepaald stuk fruit in de accusatief. Leg elke keuze uit.