-mez / -maz: aoryst przeczący

Zasada

Do tematu czasownika dodaj -mez po samogłosce przedniej (e i ö ü) albo -maz po tylnej (a ı o u): gelmez, yapmaz. To trzecia osoba. Przy ben i biz znika z: gelmem, yapmam, gelmeyiz, yapmayız. Przy sen, siz i onlar zostaje: gelmezsin, gelmezsiniz, gelmezler. Przeczenie jest zawsze regularne, nawet gdy forma twierdząca nie jest: gelir, ale gelmez.

Przykłady

• Babam kahve içmez.Mój tata nie pije kawy.
• Ben sabahları et yemem.Rano nie jem mięsa.Pierwsza osoba traci z: yemem, a nie yemezim. Temat ye- kończy się samogłoską, a końcówka to nadal -mem.
• Biz gece dışarı çıkmayız.Nocą nie wychodzimy z domu.Przy biz z znika, a y łączy dwie samogłoski: çıkmayız, a nie çıkmazız.
• Sen acı yemezsin, değil mi?Ty nie jadasz ostrego, prawda?Przy sen z zostaje: yemezsin. Pytanie na końcu, değil mi, pisze się osobno.
• Kedim süt içmez ama su içer.Mój kot nie pije mleka, ale pije wodę.Porównaj formę twierdzącą i przeczącą: içer z -er, ale içmez z -mez. Przeczenie nigdy nie zmienia kształtu.
• Pazar günleri bu durağa otobüs gelmez.W niedziele na ten przystanek nie przyjeżdża żaden autobus.Forma twierdząca to gelir, a czasowniki jednosylabowe różnią się tu między sobą (alır, verir, olur), ale przeczenie jest zawsze regularne: gelmez.
• Ben size hiç yalan söylemem.Nigdy was nie okłamuję.
• gelmezsinnie przychodziszgel·mez-mez / -maz: aoryst przeczący·sinKońcówki osobowe aorystu: -im, -sin, -iz, -siniz, -ler
• yapmamnie robię tegoyap·ma-mez / -maz: aoryst przeczący·mKońcówki osobowe aorystu: -im, -sin, -iz, -siniz, -ler
• içmeyiznie pijemyiç·me-mez / -maz: aoryst przeczący·yizKońcówki osobowe aorystu: -im, -sin, -iz, -siniz, -ler
• okumazlarnie czytająoku·maz-mez / -maz: aoryst przeczący·larKońcówki osobowe aorystu: -im, -sin, -iz, -siniz, -ler

Uważaj

Nie zostawiaj z w pierwszej osobie: gelmezim i gelmeziz są błędne, poprawnie jest gelmem i gelmeyiz.

Spróbuj samodzielnie

1. Wstaw aoryst przeczący: Nie piję herbaty.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   içmem

   içmem: ostatnia samogłoska w iç to przednia i, więc przeczenie to -me, a przy ben znika z i zostaje samo -m.

2. Wstaw aoryst przeczący: Moja mama nie krzyczy na ulicy.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   bağırmaz

   bağırmaz: ostatnia samogłoska w bağır to tylna ı, więc -maz, a annem to trzecia osoba, która nie dostaje już żadnej końcówki.

3. Wstaw aoryst przeczący: Już nie piszemy listów.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yazmayız

   yazmayız: tylna samogłoska a daje -ma; przy biz znika z, a y oddziela dwie samogłoski.

4. Wstaw aoryst przeczący: Wy tu nie zostajecie.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   kalmazsınız

   kalmazsınız: tylna samogłoska a daje -maz; przy siz z zostaje i dochodzi -sınız.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy prawdziwe zdania o tym, czego nigdy nie robisz w niedziele. Sprawdź, czy w każdym zdaniu z ben zniknęło z.