arkadaş: słowo „przyjaciel” i jego końcówki

Zasada

Temat arkadaş nigdy się nie zmienia i kończy się bezdźwięczną głoską ş. Końcówki zaczynające się od samogłoski dołącza się bez zmian (arkadaşı, arkadaşım), a d przechodzi w t: arkadaşta, arkadaştan. Kolejność to temat, liczba mnoga, dzierżawcza, przypadek: arkadaşlarımızdan.

Przykłady

• Arkadaşım bugün bize geliyor.Mój przyjaciel dziś do nas przychodzi.Końcówka -ım znaczy już „mój”, więc benim jest zbędne. Arkadaş nie wskazuje płci: to może być przyjaciel lub przyjaciółka.
• Ben arkadaşıma çay veriyorum.Daję mojemu przyjacielowi herbatę.Po m w arkadaşım celownik to po prostu -a: arkadaşıma. Zaimek ben można pominąć.
• Bu gece arkadaşımda kalıyorum.Dziś w nocy nocuję u mojego przyjaciela.arkadaşım kończy się dźwięczną głoską m, więc jest -da; bez dzierżawczej mamy za to arkadaşta.
• Ayşe'nin arkadaşı Ankara'dan geliyor.Przyjaciel Ayşe przyjeżdża z Ankary.Ayşe'nin arkadaşı to „przyjaciel Ayşe”: właściciel dostaje -nin, rzecz posiadana -ı. To samo -ı może też oznaczać określony biernik; rozstrzyga zdanie.
• Çantam arkadaşta.Moja torba jest u przyjaciela.Po ş stoi -ta, nie -da, bo ş jest bezdźwięczne. Temat się nie zmienia.
• arkadaşlarımmoi przyjacielearkadaş·larLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce·ım-im / -ım / -um / -üm / -m: mój, moja, moje
• arkadaşlarımızdanod naszych przyjaciółarkadaş·larLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce·ımız-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: nasz·dan-den / -dan / -ten / -tan: z, od
• arkadaşınado jego lub jej przyjacielaarkadaş·ı-i / -si: jego, jej, tego·nWstawne n: evinde, evinden, evine·a-e / -a / -ye / -ya: do, kuMiędzy dzierżawczym -ı a końcówką przypadka wchodzi spółgłoska łącznikowa n: arkadaşı + n + a. Bez n wyszłoby arkadaşıa.
• arkadaştanod przyjacielaarkadaş·tan-den / -dan / -ten / -tan: z, odTemat arkadaş zostaje cały; ponieważ ş jest bezdźwięczne, ablatyw to -tan.

Uważaj

Nie pisz arkadaşda ani arkadaşdan: po ş miejscownik i ablatyw zaczynają się od t. Temat też nie łagodnieje jak w kitap → kitabı: ş zostaje, więc arkadaşı. Liczba mnoga stoi przed dzierżawczą: arkadaşlarım, nie arkadaşımlar.

Spróbuj samodzielnie

1. Dodaj miejscownik do arkadaş (przyjaciel): u przyjaciela.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   arkadaşta

   arkadaşta: ş jest bezdźwięczne, więc końcówka zaczyna się od t, a samogłoska tylna a daje -ta.

2. Dodaj ablatyw do arkadaş (przyjaciel): od przyjaciela.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   arkadaştan

   arkadaştan: ta sama bezdźwięczna głoska ş daje w ablatywie -tan; sam temat pozostaje nietknięty.

3. Napisz „moi przyjaciele”: dodaj do arkadaş najpierw liczbę mnogą, potem „mój”.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   arkadaşlarım

   arkadaşlarım: liczba mnoga -lar stoi przed dzierżawczą -ım.

4. Dodaj celownik do arkadaşım (mój przyjaciel): mojemu przyjacielowi.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   arkadaşıma

   arkadaşıma: arkadaşım kończy się spółgłoską m, więc celownik to samo -a, bez spółgłoski łącznikowej.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o swoich przyjaciołach: gdzie jest jeden z nich, kto skąd przychodzi i komu coś dajesz. Zaznacz każdą końcówkę i sprawdź, czy głoska przed nią jest dźwięczna, czy bezdźwięczna.