Odróżnisz długą samogłoskę od spółgłoski wymawianej bardziej z przodu i wykorzystasz kontekst. Lekcja nie zawiera nagrania; opiera się na pisowni i ułożeniu narządów mowy.

Zasada

Daszek pełni kilka funkcji. Porównaj hala (siostra ojca) i hâlâ (wciąż): w drugim słowie wydłuż obie samogłoski, nie dodając sylab. W kâr (zysk), inaczej niż w kar (śnieg), samogłoska jest długa, a k palatalne: unieś środkową część języka ku podniebieniu twardemu. W zapożyczeniach â lub û może wskazywać poprzedzające palatalne k lub g: kâğıt, mahkûm, tezgâh. Niektóre nazwy oznaczają też jasne l: Lâle. W resmî (oficjalny) î wyróżnia przymiotnik relacyjny, w odróżnieniu od resmi (jego/jej obraz albo obraz jako dopełnienie w bierniku).

Porównaj konstrukcje
Bez daszkaZ daszkiem
halahâlâ
karkâr
resmiresmî

Przykłady

  • Bu dükkân hâlâ açık.Ten sklep jest nadal otwarty.
  • Masada iki kâğıt var.Na stole leżą dwie kartki papieru.
  • Bu ay kâr arttı.W tym miesiącu zysk wzrósł.
  • halaciotka ze strony ojca
  • hâlâwciąż
  • karśnieg
  • kârzysk
  • resmijego/jej obraz; obraz (biernik)
  • resmîoficjalny (przymiotnik)
  • mahkûmosoba uwięziona
  • tezgâhstół warsztatowy; lada
  • LâleLâle (imię)

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Daszek nie jest znakiem akcentu ani nakazem podwojenia długości każdej samogłoski. Może dotyczyć poprzedniej spółgłoski. Nie każda długa samogłoska ma daszek: sade go nie ma. W mahkûm zaokrąglij wargi do u; palatalne k nie zmienia go w ü.

Spróbuj samodzielnie

  1. Co znaczy tu hâlâ: henüz (jeszcze) czy kazanç (zarobek)? Wpisz tureckie słowo.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    henüz

    henüz pasuje tu do hâlâ: oba odnoszą się do trwającej sytuacji. Hala oznacza natomiast członkinię rodziny.

  2. Wybierz znaczenie kâr: kazanç (zarobek) czy yağış (opad). Wpisz tureckie słowo.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    kazanç

    kazanç oddaje znaczenie kâr: chodzi o zarobione pieniądze, a nie o śnieg, czyli kar. To sens podpowiada właściwą pisownię.

  3. Czy resmî w resmî yazı (pismo urzędowe) to sıfat (przymiotnik) czy ad (rzeczownik)? Wpisz turecki termin.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    sıfat

    sıfat: w resmî yazı pierwsze słowo określa pismo jako urzędowe. Nie nazywa czyjegoś obrazu, więc końcowe î należy do przymiotnika.

  4. Która spółgłoska bezpośrednio przed û w mahkûm jest palatalna? Wpisz jedną literę.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    k

    k: ta spółgłoska stoi bezpośrednio przed û w mahkûm. Przesuń miejsce kontaktu języka do przodu, zachowując zaokrąglenie kolejnej samogłoski.

Użyj tego dzisiaj

Przeczytaj powoli kar/kâr i hala/hâlâ. Napisz po jednym własnym zdaniu z hâlâ i resmî, porównując znaki ze wzorem. Wyjaśnij, czy znak rozróżnia znaczenia, wskazuje spółgłoskę czy oznacza przymiotnik.