Öğrencilerin hareketin yönünü konuşanın bakış noktasından değerlendirip doğru fiili ve doğru hâl ekini seçmeleri için kısa bir not.
Temel fikir
Gitmek konuşanın bakış noktasından uzaklaşmayı, gelmek o noktaya yaklaşmayı anlatır; bakış noktası konuşanın, dinleyenin ya da grubun bulunduğu yer olabilir: Size geleceğim, Okula gidiyorum. Varılan yer yönelme durumunda (-e/-a), çıkış ya da köken ayrılma durumunda (-den/-dan) söylenir. Git- kökü ünlüden önce gid- olur (gidiyorum), ama gittim biçiminde t korunur.
| Ek | gitmek | gelmek |
|---|---|---|
| -iyor | gidiyorum | geliyorum |
| -di | gittim | geldim |
| -ecek | gideceğim | geleceğim |
| -ir | giderim | gelirim |
Örnekler
- Yarın size geleceğim.Dinleyenin bulunduğu yer bakış noktası sayılır; o yere doğru hareket gelmek ile söylenir.
- Biz yarın Bursa'ya gidiyoruz.
- Geliyorum, beni bekle!Karşıdaki kişiye doğru giderken geliyorum denir; anlamı sana doğru yoldayım demektir.
- Elif Antalya'dan geliyor.-dan ile gelmek kökeni bildirir; Antalya'dan gidiyor ise Antalya'dan ayrıldığını söyler.
- Babam bize gelmiyor, ben ona gidiyorum.Merkez konuşanın tarafıdır: bize ile gelmek, ona ile gitmek kullanılır.
- Bu otobüs Kadıköy'e gitmiyor.
- Dün okula gittim.git- kökü geçmiş zamanda t'sini korur: gittim. Yalnız ünlüden önce gid- olur: gidiyorum.
- Misafirler saat sekizde geldi.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler Ankara'dan gidiyorum diyerek 'Ankaralıyım' demek ister; oysa bu, Ankara'dan ayrıldığı anlamına gelir, doğrusu Ankara'dan geliyorum. Karşıdaki kişiye doğru giderken de geliyorum denir, öğrencinin dili 'gidiyorum' dese bile.
Kendin dene
Boşluğu gitmek ya da gelmek fiilinin uygun biçimiyle doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
geliyorum / gelirim
geliyorum: Almanya'dan kökeni bildirir; köken ve ayrılma durumu gelmek ile kullanılır.
Boşluğu gitmek ya da gelmek fiilinin uygun biçimiyle doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gidiyorum
gidiyorum: konuşan bulunduğu yerden markete (markete) doğru uzaklaşır; git- kökü -iyor öncesinde gid- olur.
Boşluğu gitmek ya da gelmek fiilinin uygun biçimiyle doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gelecek
gelecek: bize konuşanın kendi yerini gösterir, arkadaş bize yaklaşır.
Boşluğu gitmek ya da gelmek fiilinin uygun biçimiyle doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gittim
gittim: sinemaya uzaklaşmak için gitmek kullanılır; geçmiş zamanda t korunur: git-ti-m.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğu gitmek ya da gelmek fiilinin uygun biçimiyle doldurun.
Boşluğu gitmek ya da gelmek fiilinin uygun biçimiyle doldurun.
Boşluğu gitmek ya da gelmek fiilinin uygun biçimiyle doldurun.
Boşluğu gitmek ya da gelmek fiilinin uygun biçimiyle doldurun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden haftada nereye gittiklerini ve kimin kendilerine geldiğini anlatan dört cümle yazmalarını, fiilleri işaretleyip yer sözcüğünün hâl ekini denetlemelerini isteyin.