gitmek czy gelmek: iść czy przyjść?

Zasada

Gitmek oznacza ruch od punktu widzenia mówiącego, gelmek ruch ku niemu. Tym punktem jest zwykle miejsce mówiącego, ale może nim być miejsce rozmówcy lub grupy: Size geleceğim (przyjdę do was), Okula gidiyorum. Cel stoi przy obu czasownikach w celowniku na -e/-a, punkt wyjścia lub pochodzenie w ablatywie na -den/-dan: Ankara'dan geliyorum mówi, skąd jestem. Temat git- przed samogłoską zmienia się w gid- (gidiyorum, gideceğim), ale w gittim zostaje t.

Przykłady

• Yarın size geleceğim.Jutro do was przyjdę.Miejsce rozmówcy jest punktem widzenia, więc ruch ku niemu to gelmek, nawet jeśli w twoim języku powiedziałoby się „iść”.
• Biz yarın Bursa'ya gidiyoruz.Jutro jedziemy do Bursy.
• Geliyorum, beni bekle!Już idę, poczekaj na mnie!Ruch ku rozmówcy to gelmek: geliyorum znaczy, że jestem w drodze do ciebie.
• Elif Antalya'dan geliyor.Elif pochodzi z Antalyi.Z -dan czasownik gelmek podaje pochodzenie; Antalya'dan gidiyor znaczyłoby, że ona wyjeżdża z Antalyi.
• Babam bize gelmiyor, ben ona gidiyorum.Tata nie przychodzi do nas, to ja idę do niego.Środkiem jest grupa mówiącego: bize (do nas) łączy się z gelmek, ona (do niego) z gitmek.
• Bu otobüs Kadıköy'e gitmiyor.Ten autobus nie jedzie do Kadıköy.
• Dün okula gittim.Wczoraj poszedłem do szkoły.Temat git- zachowuje t w czasie przeszłym: gittim. Zmienia się w gid- tylko przed samogłoską, jak w gidiyorum.
• Misafirler saat sekizde geldi.Goście przyszli o ósmej.

Uważaj

Nie mów Ankara'dan gidiyorum, gdy chcesz powiedzieć „jestem z Ankara”: to znaczy, że opuszczasz Ankara. Pochodzenie to Ankara'dan geliyorum. A gdy idziesz do rozmówcy, po turecku mówi się geliyorum (przychodzę), nawet jeśli twój język powie „idę”.

Spróbuj samodzielnie

1. Wstaw gitmek lub gelmek w odpowiedniej formie: Pochodzę z Niemiec.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   geliyorum / gelirim

   geliyorum: Almanya'dan podaje pochodzenie, a pochodzenie z -dan należy do gelmek, nie do gitmek.

2. Wstaw gitmek lub gelmek w odpowiedniej formie: Idę teraz do sklepu.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gidiyorum

   gidiyorum: oddalam się stąd do sklepu (markete), więc gitmek; git- zmienia się w gid- przed -iyor.

3. Wstaw gitmek lub gelmek w odpowiedniej formie: Mój przyjaciel przyjdzie jutro do nas.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gelecek

   gelecek: bize (do nas) wskazuje miejsce mówiącego, więc przyjaciel zbliża się do nas: gelmek.

4. Wstaw gitmek lub gelmek w odpowiedniej formie: Wczoraj poszedłem do kina.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gittim

   gittim: oddalanie się do kina to gitmek, a w czasie przeszłym t zostaje: git-ti-m, nie gid-di-m.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o tym, dokąd chodzisz co tydzień i kto przychodzi do ciebie. Podkreśl każdy czasownik i sprawdź przypadek nazwy miejsca.