Je kiest gitmek (weggaan) of gelmek (naartoe komen) vanuit het standpunt van de spreker en gebruikt bij elk de juiste naamval.

Het idee

Gitmek beweegt van het standpunt van de spreker af, gelmek ernaartoe. Dat punt is meestal de plek van de spreker, maar kan ook de plek van de luisteraar of van de groep zijn: Size geleceğim (ik kom bij u langs), Okula gidiyorum. Het doel staat bij beide werkwoorden in de datief op -e/-a, het vertrekpunt of de herkomst in de ablatief op -den/-dan: Ankara'dan geliyorum zegt waar ik vandaan kom. De stam git- wordt voor een klinker gid- (gidiyorum, gideceğim), maar houdt de t in gittim.

Patronen vergelijken
Uitganggitmekgelmek
-iyorgidiyorumgeliyorum
-digittimgeldim
-ecekgideceğimgeleceğim
-irgiderimgelirim

Voorbeelden

  • Yarın size geleceğim.Morgen kom ik bij u langs.De plek van de luisteraar geldt als standpunt, dus de beweging ernaartoe is gelmek, ook waar jouw taal 'gaan' kan zeggen.
  • Biz yarın Bursa'ya gidiyoruz.Morgen gaan we naar Bursa.
  • Geliyorum, beni bekle!Ik kom eraan, wacht op me!Naar je gesprekspartner toe bewegen is gelmek: geliyorum betekent dat ik onderweg ben naar jou.
  • Elif Antalya'dan geliyor.Elif komt uit Antalya.Met -dan geeft gelmek de herkomst aan; Antalya'dan gidiyor zou betekenen dat ze Antalya verlaat.
  • Babam bize gelmiyor, ben ona gidiyorum.Mijn vader komt niet bij ons, ik ga naar hem toe.De groep van de spreker is het middelpunt: bij bize (bij ons) hoort gelmek, bij ona (naar hem toe) gitmek.
  • Bu otobüs Kadıköy'e gitmiyor.Deze bus gaat niet naar Kadıköy.
  • Dün okula gittim.Gisteren ben ik naar school gegaan.De stam git- houdt in de verleden tijd zijn t: gittim. Pas voor een klinker wordt hij gid-, zoals in gidiyorum.
  • Misafirler saat sekizde geldi.De gasten kwamen om acht uur.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Zeg niet Ankara'dan gidiyorum voor 'ik kom uit Ankara': dat betekent dat je Ankara verlaat. Herkomst is Ankara'dan geliyorum. En als je naar je gesprekspartner toe gaat, zegt het Turks geliyorum (ik kom), ook waar jouw taal 'ik ga' zegt.

Probeer het zelf

  1. Vul gitmek of gelmek in de juiste vorm in: Ik kom uit Duitsland.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    geliyorum / gelirim

    geliyorum: Almanya'dan geeft de herkomst aan, en herkomst met -dan hoort bij gelmek, niet bij gitmek.

  2. Vul gitmek of gelmek in de juiste vorm in: Ik ga nu naar de winkel.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gidiyorum

    gidiyorum: ik beweeg van hier weg naar de winkel (markete), dus gitmek; git- wordt gid- voor -iyor.

  3. Vul gitmek of gelmek in de juiste vorm in: Mijn vriend komt morgen bij ons.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gelecek

    gelecek: bize (bij ons) wijst naar de plek van de spreker, dus de vriend beweegt naar ons toe: gelmek.

  4. Vul gitmek of gelmek in de juiste vorm in: Gisteren ben ik naar de bioscoop gegaan.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gittim

    gittim: wegbewegen naar de bioscoop is gitmek, en in de verleden tijd blijft de t: git-ti-m, niet gid-di-m.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier zinnen over waar je elke week heen gaat en wie er bij jou langskomt. Onderstreep elk werkwoord en controleer de naamval van het plaatswoord.