Bu B1 dersinde amaç ek biçimlerini yeniden öğretmek değil, öğrencinin iki eylem arasındaki ilişkiyi seçmesini sağlamaktır. Önce olayları sıralayan bir anlatı, ardından aynı sahnenin durum bildiren anlatımı üzerinde çalışın.
Temel fikir
Bağlama işlevindeki -ip için Annem oturup mektubu okudu cümlesini iki adıma ayırın: oturma ve okuma. Annem oturarak mektubu okudu cümlesinde ise öğrenciden okumanın hangi durumda gerçekleştiğini söylemesini isteyin. -erek durum, yöntem veya eşlik eden eylemi öne çıkarır. Bu örneklerde iki eylemin öznesi aynıdır; zaman ve kişi son fiilde belirtilir. Ancak karşıtlığı yalnızca zaman sırasıyla açıklamayın: Çocuklar bahçede gülüp konuşuyor birlikte süren iki etkinliği de bağlayabilir. Biçim çalışması için ilgili ek sayfalarına geçin.
| Eylemleri bağlama | Durum veya eşlik eden eylem |
|---|---|
| Annem oturup mektubu okudu. | Annem oturarak mektubu okudu. |
| Çocuklar bahçede gülüp konuşuyor. | Çocuklar bahçede gülerek konuşuyor. |
Örnekler
- Annem oturup mektubu okudu.
- Annem oturarak mektubu okudu.
- Bugün dedem yürüyerek pazara gitti.
- Dedem pazara gidip peynir aldı.
- Çocuklar bahçede gülüp konuşuyor.
- Çocuklar bahçede gülerek konuşuyor.
- Öğrenciler şekilleri çizerek öğreniyor.
- Babam radyoyu kapatıp balkona çıktı.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci bir sahnede iki biçimin de kullanılabildiğini fark ettiğinde anlam farkının kaybolduğunu düşünmesin. Gülüp konuşuyor iki etkinliği bağlar; gülerek konuşuyor gülmeyi konuşmaya eşlik eden bir durum olarak sunar. Seçimi gerekçelendirirken öğrencinin hangi eylemi öne çıkardığını dinleyin; yalnızca tek biçimi doğru saymayın.
Kendin dene
Annem koltuğa ___ kitabını açtı. (oturup / oturarak) İki adımı sırayla anlatın: Annem önce koltuğa oturdu, sonra kitabını açtı. Bağlama biçimini seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
oturup
oturup: Yönerge, önce koltuğa oturmayı, ardından kitabı açmayı iki adım olarak anlatmayı istiyor. Oturarak seçilse kitabın oturur durumda açılması öne çıkardı; bu başka bir odaktır.
Dedem pazara ___ gitti. (yürüyüp / yürüyerek) Dedemin pazara nasıl gittiğini, yani yürüdüğünü vurgulayın. Durum bildiren biçimi seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yürüyerek
yürüyerek: Pazara ulaşmanın nasıl gerçekleştiği soruluyor; yürümek burada ulaşım biçimini açıklıyor. Yürüyüp ise yürümeyi başka bir eyleme bağlardı.
Şekilleri ___ öğreniyoruz. (çizip / çizerek) Şekilleri öğrenme yöntemimiz onları çizmek. Bu yöntemi belirten biçimi seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
çizerek
çizerek: Şekilleri çizmek, öğrenmeyi sağlayan yöntem olarak sunuluyor. Çizip çizme ve öğrenmeyi bağlayabilirdi, ancak çizmenin araç oluşunu aynı açıklıkla vurgulamazdı.
Çocuklar bahçede ___ konuşuyor. (gülüp / gülerek) Gülmeyi ve konuşmayı iki etkinlik olarak bağlayın; sıra belirtmeniz gerekmiyor. Bağlama biçimini seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gülüp
gülüp: İstenen, gülme ile konuşmayı iki etkinlik olarak bağlamak. Burada aralarında zaman boşluğu olması gerekmiyor. Gülerek konuşmaya eşlik eden gülmeyi öne çıkarırdı.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Annem koltuğa ___ kitabını açtı. (oturup / oturarak) İki adımı sırayla anlatın: Annem önce koltuğa oturdu, sonra kitabını açtı. Bağlama biçimini seçin.
Dedem pazara ___ gitti. (yürüyüp / yürüyerek) Dedemin pazara nasıl gittiğini, yani yürüdüğünü vurgulayın. Durum bildiren biçimi seçin.
Şekilleri ___ öğreniyoruz. (çizip / çizerek) Şekilleri öğrenme yöntemimiz onları çizmek. Bu yöntemi belirten biçimi seçin.
Çocuklar bahçede ___ konuşuyor. (gülüp / gülerek) Gülmeyi ve konuşmayı iki etkinlik olarak bağlayın; sıra belirtmeniz gerekmiyor. Bağlama biçimini seçin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Sınıfa okuma hazırlığı, bir yere gitme ve bir şey öğrenme durumları verin. Öğrenciler bir olay dizisi ve iki yöntem ya da durum cümlesi kursun. Her cümle için eylemleri mi bağladıklarını, nasıl sorusunu mu yanıtladıklarını açıklasınlar.