Te same czasowniki mogą opisywać dwa kroki albo jedną czynność z towarzyszącym jej szczegółem. Wybieraj zamierzoną relację, zamiast zawsze tak samo tłumaczyć polskie „i” lub „podczas”.
Zasada
-ip łączy czynności: Annem oturup mektubu okudu przedstawia siadanie i czytanie jako kolejne kroki opowieści. -erek uwydatnia sposób, środek lub czynność towarzyszącą: Annem oturarak mektubu okudu mówi o czytaniu na siedząco. W tych przykładach wykonawca obu czynności jest ten sam, a czas i osobę wskazuje końcowy czasownik. Nie jest to sztywny podział na „wcześniej” i „jednocześnie”: Çocuklar bahçede gülüp konuşuyor może łączyć dwie trwające czynności. Wszystkie warianty przyrostków znajdziesz w powiązanych lekcjach.
| Połączone czynności | Sposób lub czynność towarzysząca |
|---|---|
| Annem oturup mektubu okudu. | Annem oturarak mektubu okudu. |
| Çocuklar bahçede gülüp konuşuyor. | Çocuklar bahçede gülerek konuşuyor. |
Przykłady
- Annem oturup mektubu okudu.Moja mama usiadła i przeczytała list.
- Annem oturarak mektubu okudu.Moja mama czytała list na siedząco.
- Bugün dedem yürüyerek pazara gitti.Dzisiaj mój dziadek poszedł pieszo na targ.
- Dedem pazara gidip peynir aldı.Mój dziadek poszedł na targ i kupił ser.
- Çocuklar bahçede gülüp konuşuyor.Dzieci śmieją się i rozmawiają w ogrodzie.
- Çocuklar bahçede gülerek konuşuyor.Dzieci rozmawiają w ogrodzie, śmiejąc się.
- Öğrenciler şekilleri çizerek öğreniyor.Uczniowie poznają kształty, rysując je.
- Babam radyoyu kapatıp balkona çıktı.Mój tata wyłączył radio i wyszedł na balkon.
Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.
Brak tureckiego głosu na urządzeniu. Nadal możesz przeczytać tekst.
Uważaj
Nie odrzucaj jednej formy tylko dlatego, że druga też jest możliwa. Gülüp konuşuyor łączy śmiech i rozmowę; gülerek konuşuyor przedstawia śmiech jako cechę sposobu mówienia. Obie wersje mogą pasować do tej samej sceny, ale inaczej rozkładają akcenty. -erek nie wymaga też, by czynności trwały dokładnie tyle samo.
Spróbuj samodzielnie
Annem koltuğa ___ kitabını açtı. (oturup / oturarak) Przedstaw dwa kolejne kroki: mama usiadła w fotelu, a potem otworzyła książkę. Wybierz formę łączącą.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
oturup
oturup: polecenie wymaga najpierw siadania, a potem otwarcia książki. Oturarak podkreślałoby pozycję siedzącą przy otwieraniu; to inne ujęcie, a nie niemożliwe zdanie.
Dedem pazara ___ gitti. (yürüyüp / yürüyerek) Podkreśl, jak dziadek dotarł na targ: pieszo. Wybierz formę wyrażającą sposób.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
yürüyerek
yürüyerek: chodzenie wyjaśnia, jak dziadek dotarł na targ. Yürüyüp łączyłoby chodzenie z kolejną czynnością zamiast bezpośrednio podkreślać sposób przemieszczania się.
Şekilleri ___ öğreniyoruz. (çizip / çizerek) Rysowanie jest naszą metodą poznawania kształtów. Wybierz formę wyrażającą tę metodę.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
çizerek
çizerek: rysowanie kształtów jest metodą nauki. Çizip mogłoby połączyć rysowanie i naukę, lecz nie przedstawiałoby rysowania wprost jako środka.
Çocuklar bahçede ___ konuşuyor. (gülüp / gülerek) Połącz śmiech i rozmowę jako dwie czynności, bez określania ich kolejności. Wybierz formę łączącą.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
gülüp
gülüp: dzieci wykonują dwie czynności — śmieją się i rozmawiają. Nie musi być między nimi przerwy. Gülerek podkreślałoby śmiech towarzyszący rozmowie.
Runda ćwiczeń
Odpowiedz na pytania, a tam, gdzie to możliwe, ułóż tureckie zdania i słowa. Zapamiętamy twój wynik.
Annem koltuğa ___ kitabını açtı. (oturup / oturarak) Przedstaw dwa kolejne kroki: mama usiadła w fotelu, a potem otworzyła książkę. Wybierz formę łączącą.
Dedem pazara ___ gitti. (yürüyüp / yürüyerek) Podkreśl, jak dziadek dotarł na targ: pieszo. Wybierz formę wyrażającą sposób.
Şekilleri ___ öğreniyoruz. (çizip / çizerek) Rysowanie jest naszą metodą poznawania kształtów. Wybierz formę wyrażającą tę metodę.
Çocuklar bahçede ___ konuşuyor. (gülüp / gülerek) Połącz śmiech i rozmowę jako dwie czynności, bez określania ich kolejności. Wybierz formę łączącą.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Zachowaj postępy
Załóż darmowe konto, aby zapisywać na nim wyniki ćwiczeń.
Załóż konto i zapiszMam już kontoUżyj tego dzisiaj
Opisz przygotowanie do czytania, drogę do jakiegoś miejsca i naukę czegoś nowego. Użyj jednego ciągu czynności oraz dwóch określeń sposobu. Wyjaśnij, czy wyliczasz działania, czy odpowiadasz na pytanie „jak?”.