Bu B1 dersinde öğrenciden ekin biçimlerini sıralaması değil, iki cümleyi anlamı koruyarak birleştirmesi beklenir. Tahtada önce eylemleri yapan kişiyi belirleyin; biçim çalışması için ilgili ek dersine yönlendirin.
Temel fikir
-ip zarf-fiili, burada çalışılan kullanımda aynı öznenin eylemlerini bağlar; eylemler çoğu zaman sırayla gerçekleşir. Elif çantasını aldı ve çıktı. cümlesini Elif çantasını alıp çıktı. biçimine dönüştürürken ilk fiilin zaman ve kişi ekleri kaldırılır, son fiilin çekimi korunur. Sen okuyup anlayacaksın örneğinde iki eylemin de geleceğe ait olduğunu gösterin. Son fiil emir biçiminde de olabilir. Bu bağlantı, eylemler arasında mutlaka uzun bir zaman aralığı bulunduğunu söylemez.
| Ayrı cümleler | Bağlanan eylemler |
|---|---|
| Zili çaldım. Bekledim. | Zili çalıp bekledim. |
| Çorbayı ısıtacağız. İçeceğiz. | Çorbayı ısıtıp içeceğiz. |
| Pencereyi açın. Odayı havalandırın. | Pencereyi açıp odayı havalandırın. |
Örnekler
- Ben durup düşündüm.
- Biz oturup konuştuk.
- Sen okuyup anlayacaksın.
- Elif çantasını alıp çıktı.
- Yarın pazara gidip sebze alacağız.
- Sarı zarfı açıp mektubu okuyun.
- Elif gülüp el salladı.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
İlk eylemin önce gelmesi, -ip ekini geçmiş zaman eki yapmaz. Ayrıca öğrencinin cümleyi kısaltırken özneyi değiştirip değiştirmediğini kontrol edin: Kapıyı açıp içeri girdim cümlesinde iki eylemi de konuşan kişi yapar. Kapıyı konuşan kişi açıyor, içeri Elif giriyorsa iki ayrı çekimli fiili ve ile bağlatın.
Kendin dene
Önce durduk, sonra düşündük. Birleştirilmiş cümle için parantezden uygun biçimi seçip yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
durup
durup: Duran ve düşünen aynı gruptur. Düşündük biçimi geçmiş zamanı ve birinci çoğul kişiyi zaten gösterir; ilk fiil bu nedenle zarf-fiile dönüştürülür.
Yarın için verilen planın zamanını ve kişisini koruyun; son fiili parantezden seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tartışacağız
tartışacağız: Kaynak cümlede yarın için bir plan vardır. Bu biçim, tartışmanın gelecekte ve aynı grup tarafından yapılacağını korur; okuyup okuma eylemini geçmişe taşımaz.
Çantayı alan ve çıkan aynı kişidir. İki eylemi bağlayan biçimi parantezden seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
alıp
alıp: Çantayı alan da çıkan da Elif'tir. Çanta ilk fiilin nesnesi olarak kalır; çıktı geçmiş zamanı taşır. Boşluğa aldı yazılırsa iki çekimli fiil arasında bağlayıcı kalmaz.
Kapıyı konuşan kişi açtı; içeri Elif girdi. İki özneyi de koruyan bağlayıcıyı seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ve
ve: Kapıyı konuşan kişi açar, içeri ise Elif girer. Açtım ve girdi biçimlerinin ayrı kalması, iki eylemin farklı kişilere ait olduğunu korur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Önce durduk, sonra düşündük. Birleştirilmiş cümle için parantezden uygun biçimi seçip yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Yarın için verilen planın zamanını ve kişisini koruyun; son fiili parantezden seçin.
Çantayı alan ve çıkan aynı kişidir. İki eylemi bağlayan biçimi parantezden seçin.
Kapıyı konuşan kişi açtı; içeri Elif girdi. İki özneyi de koruyan bağlayıcıyı seçin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden yarın yapacakları iki işi tek cümlede bağlamalarını, sonra aynı cümleyi geçmiş zamana çevirmelerini isteyin. Son olarak farklı kişilere ait iki eylemi ve ile bağlatarak öznenin korunmasını denetleyin.