B2 sınıfında ayrımı yalnızca iki karşılık ezberleterek kurmayın. Öğrenciden sözcüğün neyi nitelediğini veya neyi adlandırdığını göstermesini isteyin. Amaç, doğruluk değerlendirmesi ile hatayı bir olay ya da sonuç olarak adlandırmayı ayırmaktır.

Temel fikir

Yanlış, yanlış dosya sözünde sıfat, yanlış anlamak sözünde zarftır. Hata ise ciddi bir hata sözünde olduğu gibi addır. Ancak yanlış da ad olabilir: iki yanlış. Bu nedenle hata yapmak ile yanlış yapmak aynı olay için kullanılabilir. Tahtada yanlış mesaj ile hata mesajı ifadelerini karşılaştırın: ilkinde mesajın yanlışlığı, ikincisinde mesajın türü belirtilir. Belirtme durumu biçimlerini ayrıca öğretmek gerektiğinde bağlantılı ek dersine geçin.

Karşılaştırılacak kalıplar
İfadeCümle içinde
yanlış dosyaYanlış dosyayı ekledim.
yanlış anlamakBeni yanlış anladın.
hata yapmakBir hata yaptım.
yanlış yapmakBir yanlış yaptım.
hata mesajıHata mesajını okudum.

Örnekler

  • Bu ölçü tamamen yanlış.
  • Raporda ciddi bir hata var.
  • Beni yine yanlış anladın.
  • Yanlış dosyayı eklediğim için mesajı yeniden gönderdim.
  • Bu listede iki yanlış bulduk.
  • Yanlış yapmak öğrenmenin bir parçasıdır.
  • Hata mesajını okuyunca dosyanın neden açılmadığını anladım.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrencinin yanlış dosya yerine hata dosya yazması, iki sözcüğü her yerde eş anlamlı saydığını gösterir. Yanlış sözcüğünü yalnızca sıfat diye tanıtmak da iki yanlış kullanımını açıklamasız bırakır. Ayrımı küçük ve büyük hata karşıtlığına indirgemeyin; ciddiyet bağlamdan anlaşılır.

Kendin dene

  1. “Doğru olmayan” anlamındaki sözcüğü seçin: Bu ölçü doğru değil; tamamen ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yanlış

    yanlış: Ölçü doğru değerle karşılaştırılıyor ve niteleniyor. Boşluk, bir olayın adını değil, “doğru olmayan” değerlendirmesini istiyor.

  2. Yanlış anlamayı önleyen ifadeyi tamamlayın: Beni ___ anlama; önerine karşı değilim.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yanlış

    yanlış: Konuşan kişi, önerisinin karşı çıkma olarak anlaşılmasını önlemeye çalışıyor. Sözcük anlamanın nasıl gerçekleştiğini belirtir; hata anlama bu anlamı vermez.

  3. Yanlış veya hata sözcüğünü belirtme durumunda kullanın: Aynı ___ bir daha yapmayacağım.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yanlışı / hatayı

    yanlışı / hatayı: İki ad da tekrar edilmeyecek aynı, belirli hatayı gösterir. Belirtili nesne oldukları için yalın biçimleriyle bırakılamazlar.

  4. “Bir hatayı bildiren mesaj” anlamındaki tamlamayı tamamlayın: Ekranda bir ___ mesajı belirdi.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hata

    hata: Ekrandaki mesaj bir hatayı bildiriyor. Hata mesajı bir mesaj türünün adıdır; yanlış mesaj ise mesajın kendisi hakkında doğruluk değerlendirmesi yapar.

Bugün kullan

Öğrencilerden yanlış dosya gönderme durumunu üç cümleyle anlatmalarını isteyin: dosyayı niteleme, hatayı kabul etme ve yanlış anlamayı açıklama. Ardından bir hata mesajının kendisinin yanlış olmak zorunda olup olmadığını gerekçelendirsinler.