Bu B1 dersinin odağı fiil çekimi değil, ad ile fiilin eşdizimidir. Öğrenciden tek bir sözcüğün çevirisini değil, bağlama uygun bir söz öbeğini seçmesini isteyin. Çekim çalışmasını bağlantılı sayfalara bırakın.

Temel fikir

Yapmak, üretme ve hazırlama anlamlarının yanında ödev yapmak ve spor yapmak gibi etkinlik öbeklerinde kullanılır. Etmek ise yardım etmek, teşekkür etmek, ziyaret etmek ve kabul etmek gibi yapılarda yardımcı fiildir. Tahtada adları tek başına değil, fiilleriyle birlikte gruplayın. Ardından hata yapmak örneğini vererek seçimin yalnızca somutluk ya da soyutluk üzerinden açıklanamayacağını gösterin. Bu gruplama bütün kullanımları kapsayan kesin bir ayrım değildir; amaç sık kullanılan eşdizimleri yerleştirmektir.

Karşılaştırılacak kalıplar
yapmaketmek
yemek yapmakyardım etmek
ödev yapmakteşekkür etmek
spor yapmakziyaret etmek
hata yapmakkabul etmek

Örnekler

  • Bu akşam birlikte yemek yapıyoruz.
  • Bugün komşularımıza yardım ediyoruz.
  • Dersten sonra öğretmenlerimize teşekkür ediyoruz.
  • Ablam odasında ödev yapıyor.
  • Dedem her sabah spor yapıyor.
  • Bu hesapta sık sık hata yapıyorum.
  • Yeni bir raf yapmak istiyorum.
  • Arkadaşlarımızı yarın ziyaret ediyoruz.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci ana dilindeki genel bir yapma fiilini her ada taşıyıp teşekkür yapmak diyebilir. Yalnızca fiilin altını çizmek yerine sana teşekkür etmek öbeğini yeniden kurdurun. Kime teşekkür edildiğini sorarak yönelme durumunun anlamını da denetleyin.

Kendin dene

  1. yapmak ya da etmek ile tamamlayın: Ödevimi tamamlamak istiyorum.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yapmak

    yapmak: ödevimi, tamamlanacak işi belirtir. İyelik ve belirtme durumu ekleri eklense de ödev yapmak eşdizimindeki fiil değişmez.

  2. yapmak ya da etmek ile tamamlayın: Komşularımıza destek olmak istiyoruz.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    etmek

    etmek: komşularımıza yardımın yöneldiği kişileri gösterir. Burada amaç birilerine destek olmaktır; yardım etmek öbeği bu anlamı kurar.

  3. yapmak ya da etmek ile tamamlayın: Bu soruya yanlış cevap vermek istemiyorum.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yapmak

    yapmak: Konuşan kişi soruya cevap verirken yanılmak istemez. Hata yapmak bu bağlamda yaygın seçimdir; soyut bir adın da yapmak ile kullanılabildiğini gösterir.

  4. yapmak ya da etmek ile tamamlayın: Sana minnettarlığımı belirtmek istiyorum.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    etmek

    etmek: Minnettarlık bildiren söz öbeği teşekkür etmektir. Sana bu teşekkürün yöneldiği kişiyi gösterir; seçimi belirleyen teşekkürün yerleşik fiilidir.

Bugün kullan

Öğrencilerden ödev tamamlama, birine yardım, hata ve teşekkür içeren dört cümle isteyin. Her cümlede ad ile fiili birlikte işaretletin. Düzeltmede fiil seçimini çekim hatasından ayırın; biçim çalışması için bağlantılı sayfalara yönlendirin.