Bu özgün replikleri B2 sınıfında konuşma edimleri ve olumsuzluğun kapsamı açısından ele alın. Öğrencilerden bir kişinin sözü ile sahnede doğrulanan bilgiyi ayırmalarını isteyin. Örnekler herhangi bir diziden alınmamıştır.

Temel fikir

İnkâr etmek bir iddiayı reddetme, itiraf etmek ise saklanan veya söylenmesi güç olan bir bilgiyi kabul edip açıklama edimidir. Bunu inkâr etmiyorum cümlesinde olumsuzlanan şey, iddianın kendisi değil inkâr eylemidir. Sır tutmak ile yalan söylemek aynı anlamı taşımaz; bilgiyi saklamak, tek başına yanlış bir söz söylendiğini göstermez. Sana neden inanayım? sorusuyla konuşmacının güvenmek için gerekçe istediğini buldurun.

Örnekler

  • Sana yalan söylemiyorum.
  • Benden ne saklıyorsun?
  • Bu sırrı kimseye söyleme.
  • Sana her şeyi söylemedim.
  • Bunu inkâr etmiyorum.
  • İtiraf ediyorum, mektubu ben sakladım.
  • Sana neden inanayım?
  • Sır tutmak başka, yalan söylemek başka.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Sana her şeyi söylemedim sözünü Sana hiçbir şey söylemedim ile eşitleyen öğrenciden hangi niceleyicinin kullanıldığını göstermesini isteyin. Yazıda sır sözcüğünün ünlüyle başlayan ekten önceki ünsüz ikizleşmesini denetleyin: bu sırrı. Ayrıca yalan söyleme olumsuz emir, yalan söylemiyorum ise konuşmacının kendisiyle ilgili olumsuz bildirimdir.

Kendin dene

  1. Bu ___ kimseye söyleme. cümlesini tamamlayın. Sır sözcüğünü belirtili nesne olarak kullanın; yalnızca eksik sözcüğü yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sırrı

    sırrı: bu ile belirli bir sır gösterilir; nesne belirtme durumu eki alır. Ünlüyle başlayan ek öncesinde son ünsüz ikizleşir: sır → sırrı.

  2. Bunu inkâr etmediğinizi söyleyin: Bunu ___. Seçin: inkâr ediyorum / inkâr etmiyorum.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    inkâr etmiyorum

    inkâr etmiyorum: konuşmacı iddiayı reddetmediğini bildirir. İnkâr ediyorum seçilseydi tam tersine reddetme anlamı çıkardı; olumsuzluk ekinin hangi eyleme geldiğini kontrol ettirin.

  3. Mektubu sakladığınızı itiraf edin: ___, mektubu ben sakladım. Boşluğu itiraf etmek fiilinin şimdiki zaman birinci tekil kişi biçimiyle doldurun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    itiraf ediyorum

    itiraf ediyorum: devamındaki cümle, mektubu saklayan kişinin konuşmacı olduğunu açıklar. Şimdiki zaman biçiminde yardımcı fiilin son ünsüzü yumuşar: etmek → ediyorum.

  4. Sana her şeyi söylemedim diyen kişi neyi kabul ediyor? Seçin: eksik anlatma / tam anlatma.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    eksik anlatma

    eksik anlatma: her şeyi bütün bilgiyi kapsar; olumsuz yüklem, bu bütünün aktarılmadığını söyler. Hangi ayrıntının saklandığı ise bu cümleden tek başına çıkarılamaz.

Bugün kullan

İkişerli gruplara saklanan bir mektup hakkında altı repliklik özgün bir konuşma yazdırın. Şüphe, inkâr ve itiraf içersin. Her grubun itiraf edilen bilgiyi işaretlemesini, cevapsız kalan soruları ayrıca yazmasını sağlayın.