İlk dört örnek kurmaca bir televizyon bülteninin sözleri, son iki örnek ise izleyicilerin tepkileridir. Bütün konuşmalar bu ders için yazılmıştır; herhangi bir dizi ya da yayın kuruluşuyla bağlantısı yoktur. Ses kaydı bulunmaz. Öğrencilerin yazılı konuşmayı okuyup karakterlerin öğrendiklerini aktarmasını sağlayın.

Temel fikir

Çalışmayı olayın gerçekleşme durumu ve bilginin kaynağı üzerine kurun. Tamamlandı bitmiş onarımı bildirirken açılması bekleniyor henüz gerçekleşmemiş bir açılışa ilişkin beklentiyi aktarır. Köprünün açılması tamlamasında eylem adı iyelik eki taşır. Yapılan açıklamaya göre sözünün bilgiyi bir açıklamaya dayandırdığını, tek başına doğrulamadığını gösterin. Henüz açıklanmadı ise şu ana kadar verilmeyen ayrıntıyı işaretler.

Örnekler

  • Köprüdeki onarım çalışmaları bugün tamamlandı.
  • Köprünün yarın açılması bekleniyor.
  • Açılış saati henüz açıklanmadı.
  • Yapılan açıklamaya göre köprü yarın açılacak.
  • Demek ki köprü henüz açılmamış.
  • O zaman sabahki haberleri de dinleyelim.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci onarımın bitmesini köprünün açılmasıyla bir tutabilir. Özette açılması bekleniyor yerine açıldı yazıp yazmadığını denetleyin. Demek ki köprü henüz açılmamış sözündeki çıkarım izleyiciye aittir; bunu olay yerinden gelen yeni bir bilgi gibi değerlendirmeyin.

Kendin dene

  1. Onarım bitti: Köprüdeki onarım çalışmaları bugün ___. (tamamlandı / bekleniyor)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    tamamlandı

    tamamlandı: yönergede onarımın bittiği veriliyor; bu nedenle bugün gerçekleşmiş bir sonuç aktarılır. Bekleniyor seçilseydi onarımın bitmesi yalnızca beklenti olarak kalırdı.

  2. Açılış bir beklenti: Köprünün yarın açılması ___. (bekleniyor / tamamlandı)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bekleniyor

    bekleniyor: beklenen olay, köprünün yarın açılmasıdır. Bu cümle köprünün şu anda açık olduğunu göstermez; öğrencinin zaman ayrımını koruduğunu kontrol edin.

  3. Bilginin kaynağını belirtin: Yapılan açıklamaya ___ köprü yarın açılacak. (göre / rağmen)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    göre

    göre: açıklamaya göre ifadesi bilginin dayanağını belirtir. Rağmen karşıtlık kurardı; yönergede açıklamaya aykırı bir durum verilmemiştir.

  4. Saat şu ana kadar duyurulmadı: Açılış saati ___ açıklanmadı. (henüz / artık)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    henüz

    henüz: açıklanmadı ile birlikte saatin şu ana kadar duyurulmadığını anlatır. Eksik olan saat bilgisidir; buradan açılışın iptal edildiği sonucu çıkmaz.

Bugün kullan

İlk dört cümleyi bitmiş olay, beklenti, eksik ayrıntı ve kaynağa dayalı aktarım olarak sınıflandırın. Öğrencilerden bülteni kaçıran bir karakter için iki cümlelik özet isteyin; yarınki açılışı kesinleşmiş bir sonuç gibi sunmamalarını sağlayın.