Bu derste hedef, soru ekini yeniden öğretmek değil, bir habere verilen tepkinin konuşmadaki işlevini seçtirmektir. Öğrencilere aynı haberi önce yakın arkadaşlarına, sonra bir etkinlik düzenleyicisine söyletin. Tepkinin yalnız sözcüklerle değil, tonlama ve ilişkiyle de belirlendiğini tartışın.

Temel fikir

Gerçekten mi? doğrulama isteğiyle şaşkınlığı birleştirebilir; Öyle mi? yeni bilgiyi karşılamaya da yarar. İkisi de tonlamaya göre ilgi ya da kuşku taşıyabilir. Yok artık! daha güçlü ve samimi bir inanmama tepkisidir. Olabilir ama... ile olasılık kabul edilir, ardından çekincenin konusu belirtilir: süre konusunda emin değilim. Buna pek ihtimal vermiyorum düşük olasılık değerlendirmesidir; kesin bir olanaksızlık yargısı değildir.

Karşılaştırılacak kalıplar
TepkiOlası devam
Gerçekten mi?Ne güzel!
Yok artık!Nasıl bu kadar pahalı olabilir?
Olabilir ama...Süre konusunda emin değilim.
Buna pek ihtimal vermiyorum.Bir saat çok kısa.

Örnekler

  • Buna pek ihtimal vermiyorum.
  • Bu sonuç beni gerçekten şaşırttı.
  • Bundan henüz emin değilim.
  • — Atölyedeki bütün resimler satılmış. — Gerçekten mi? Ne güzel!
  • — Bu küçük defter bin liraymış. — Yok artık! Nasıl bu kadar pahalı olabilir?
  • — Bu işi bir saatte bitiririz. — Olabilir ama süre konusunda emin değilim.
  • — Yeni salon yüz kişi alıyormuş. — O kadar geniş mi? Dışarıdan küçük görünüyor.
  • — Yarınki toplantı iptal edilmiş. — Öyle mi? Benim bundan haberim yoktu.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci Yok artık! sözünü her durumda tarafsız bir doğrulama sorusu gibi kullanabilir. Bu tepki küçümseyici ya da karşıdakinin sözüne inanmıyormuş gibi duyulabilir. Sorun yalnızca süre tahminiyse bütün öneriyi reddetmek yerine süre konusunda emin değilim diyerek çekincenin kapsamını daraltmasını isteyin.

Kendin dene

  1. Bütün resimler satılmış. Sevinçli bir şaşkınlıkla doğrulama isteyin: Gerçekten mi / Emin değilim.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Gerçekten mi

    Gerçekten mi: Resimlerin satılması sevindirici bir haberdir; ardından gelen sevinç ifadesiyle doğrulama sorusu uyumludur. Emin değilim ise konuşanın kendi belirsizliğini bildirirdi.

  2. Arkadaşınız küçük defterin bin lira olduğunu söylüyor. Güçlü, samimi bir inanmama tepkisi seçin: Yok artık / Olabilir ama.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Yok artık

    Yok artık: Küçük bir defter için söylenen fiyat, arkadaşlar arasında güçlü bir inanmama tepkisi doğurur. Olabilir ama seçilseydi çekincenin devamı eksik kalırdı.

  3. Olasılığı kabul ettikten sonra süreyle ilgili çekince ekleyin: ama / çünkü.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ama

    ama: İkinci bölüm, olasılık kabulünü süre açısından sınırlar. Çünkü ise ilk bölümün gerekçesini sunardı; burada amaç gerekçe vermek değil, çekince eklemektir.

  4. Bunun olasılığını düşük bulduğunuzu söyleyin; olanaksız olduğunu iddia etmeyin: veriyorum / vermiyorum.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    vermiyorum

    vermiyorum: Olumsuz yüklem pek ile birleşince konuşan olasılığı düşük bulduğunu belirtir. Cümle, olayın gerçekleşmesinin kesinlikle olanaksız olduğunu söylemez.

Bugün kullan

Öğrencilerden bir sergi üzerine dörder replikten oluşan iki diyalog yazmalarını isteyin: arkadaşlar arasında şaşırtıcı bir fiyat ve düzenleyiciyle belirsiz bir program. Her tepkiye bir soru veya gerekçe ekletsinler. Ardından seçtikleri ifadenin ilişkiye ve konuşma amacına uygunluğunu açıklasınlar.