Öğrencilerin kendi memleketini ve oturduğu yeri söylemesi için kısa bir not; ünlü uyumu ve ünsüz benzeşmesi ek sayfalarındadır.

Temel fikir

Köken, yapım eki -li ile (Almanyalıyım) ya da ayrılma durumu ekiyle ve kişi eki ile (Almanya'danım) söylenir; oturulan yer bulunma durumu ekiyle söylenir (Berlin'de yaşıyorum).

Karşılaştırılacak kalıplar
SoruYanıtın biçimiÖrnek
Nerelisin?-li / -lı / -lu / -lüAlmanyalıyım.
Hangi şehirdensin?-den / -dan + -im / -ımBursa'danım.
Nerede yaşıyorsun?-de / -daBerlin'de yaşıyorum.
Nereden geliyorsun?-den / -danOkuldan geliyorum.

Örnekler

  • Ben Berlin'de yaşıyorum.
  • Annem Konya'dan, babam İzmir'den.Üçüncü kişide "-dır" gerekmez: Konya'dan tek başına "Konyalı" demektir.
  • Sen nerede yaşıyorsun?
  • Siz hangi şehirdensiniz?Siz hem saygılı "siz" hem çoğul "siz" içindir; arkadaşa Hangi şehirdensin? denir.
  • nerelisinnereliSahip olma eki: -li / -lı / -lu / -lüsinKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniznere + li + sin: soru kökü, yapım eki ve ikinci tekil kişi eki.
  • Almanya'danımAlmanya'danAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tanımKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -sinizKesme işareti özel adı çekim ekinden ayırır: Almanya + 'dan + ım.
  • Ben Almanyalıyım.Almanyalı yapım ekiyle türemiş yeni bir sözcüktür; bu yüzden -lı'dan önce kesme işareti yoktur.
  • Ben şimdi Berlin'deyim ama Bursa'danım.-de/-da şu an bulunulan yeri, -den/-dan kökeni gösterir.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler kökeni de bulunma durumuyla söyler: Ben Berlin'deyim "şu an Berlin'deyim" demektir, "Berlinliyim" değil. Yapım eki -lı öncesine de kesme işareti koyarlar (Almanya'lıyım yanlıştır); kesme işareti yalnızca çekim eklerinden önce gelir.

Kendin dene

  1. nere, li ve sin parçalarından "Nerelisin?" sorusunu kurun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    nerelisin

    nerelisin: nere soru kökü, -li yapım eki, -sin ikinci tekil kişi eki; son ünlü ince olduğu için -li gelir.

  2. "Konyalıyım" anlamını tek sözcükle söyleyin; iki biçim de doğrudur.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Konya'danım / Konyalıyım

    Konya'danım ya da Konyalıyım: son ünlü kalın a olduğu için -dan, özel addan sonra kesme işareti; yapım eki -lı'dan önce kesme işareti yoktur.

  3. "Şu an Bursa'dayım" anlamını tek sözcükle söyleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Bursa'dayım

    Bursa'dayım: şu an orada olmak bulunma durumu ister; iki ünlü yan yana gelmesin diye araya y girer.

  4. Soru sözcüğünü yazın: "Nerede yaşıyorsun?"

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    nerede

    nerede: oturmak bir durumdur, hareket değildir; bu yüzden soru sözcüğü bulunma durumunda olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden kendileri hakkında üç cümle yazmalarını isteyin: nereli olduklarını, şimdi nerede yaşadıkları ve bir aile üyesinin nereli olduğu.