Nezaket sözleri: lütfen, teşekkür ederim, özür dilerim

Temel fikir

Dört kalıp birlikte öğretilir: lütfen isteğin başında ya da sonunda yer alır; teşekkür ederim ve özür dilerim ayrı yazılan iki sözcüktür; rica ederim teşekküre karşılık olarak söylenir. Arkadaşlar arasında sağ ol ve pardon, yabancılara ve büyüklere teşekkür ederim ile affedersiniz kullanılır.

Örnekler

• Bir çay, lütfen.Lütfen isteğin başında ya da sonunda durabilir; fiil olmadan yalnızca ad yeter.
• Geç kaldım, özür dilerim.Özür dilerim iki sözcük olarak yazılır ve tek başına tam bir özürdür; özne dilerim içindedir.
• Çok teşekkür ederim, Ayşe Hanım.Kadın adından sonra Hanım, erkek adından sonra Bey saygı bildirir. Çok teşekkürü pekiştirir.
• Rica ederim.Teşekküre verilen karşılık budur. Lütfen ise yeni bir istek gibi duyulur.
• Hesap, lütfen.
• Pardon, bu yer boş mu?Pardon dikkat çekmek ya da hafif bir çarpışma için kullanılır. Soru eki mu, boş sözcüğünden ayrı yazılır.
• Sağ ol, Can.Sağ ol arkadaşlara ve yaşıtlara ya da küçüklere söylenir; büyüklere ve yabancılara sağ olun ya da teşekkür ederim denir.
• Affedersiniz, istasyon nerede?Affedersiniz yabancılara ve büyüklere karşı kullanılan nazik biçimdir, soruyu açar; arkadaşlar arasında pardon yeter.
• Bir şey değil.Arkadaşlar arasında rica ederim yerine söylenen rahat bir karşılık; değil ayrı yazılır.

Dikkat et

Öğrenciler teşekküre lütfen ile karşılık verir; oysa Teşekkür ederim sözüne Rica ederim denir, lütfen yeni bir istek gibi duyulur.

Kendin dene

1. Teşekküre karşılık verin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   rica

   rica: teşekküre karşılık rica ederim söylenir, lütfen değil.

2. İsteği nezaketle bitirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   lütfen

   lütfen: Hesap isteği söyler, lütfen onu nezaketle bitirir; fiil gerekmez.

3. Geç kaldığınız için özür dileyin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   özür

   özür: özür dilerim kalıbında özne eki dilerim içindedir, ben gerekmez.

4. Arkadaşınıza rahat bir dille teşekkür edin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   ol

   ol: arkadaşlar arasında sağ ol söylenir; büyüğe sağ olun denir.

Bugün kullan

Öğrencilerden kafede geçen üç satırlık bir konuşma yazmalarını ve her nezaket sözünün altını çizmelerini isteyin.