Proszę, dziękuję, przepraszam: lütfen i reszta

Zasada

Cztery zwroty niosą większość grzeczności: lütfen (proszę) stoi na początku lub na końcu prośby, teşekkür ederim (dziękuję) i özür dilerim (przepraszam) pisze się osobno, a rica ederim (proszę bardzo) jest odpowiedzią na podziękowanie. Wśród przyjaciół lżejsze są sağ ol i pardon; obcym i starszym mówi się teşekkür ederim i affedersiniz.

Przykłady

• Bir çay, lütfen.Poproszę herbatę.Lütfen może stać na początku lub na końcu prośby; wystarczy sam rzeczownik, bez czasownika.
• Geç kaldım, özür dilerim.Spóźniłem się, przepraszam.Özür dilerim pisze się w dwóch wyrazach i samo w sobie jest pełnym przeprosinem; podmiot zawiera już dilerim.
• Çok teşekkür ederim, Ayşe Hanım.Bardzo dziękuję, pani Ayşe.Hanım po imieniu kobiety jest grzeczne; przy mężczyźnie mówi się Bey. Çok wzmacnia podziękowanie.
• Rica ederim.Proszę bardzo.To odpowiedź na podziękowanie. Lütfen brzmiałoby jak nowa prośba.
• Hesap, lütfen.Rachunek poproszę.
• Pardon, bu yer boş mu?Przepraszam, czy to miejsce jest wolne?Pardon zwraca uwagę lub przeprasza za drobne potrącenie. Partykułę pytającą mu pisze się osobno od boş.
• Sağ ol, Can.Dzięki, Can.Sağ ol jest dla przyjaciół i osób w twoim wieku lub młodszych; starszym i obcym mówi się sağ olun lub teşekkür ederim.
• Affedersiniz, istasyon nerede?Przepraszam, gdzie jest dworzec?Affedersiniz to grzeczna forma dla obcych i starszych, otwierająca pytanie; wśród przyjaciół wystarczy pardon.
• Bir şey değil.Nie ma za co.Luźna alternatywa dla rica ederim wśród przyjaciół; değil pisze się jako osobny wyraz.

Uważaj

Nie odpowiadaj na podziękowanie słowem lütfen. Polskie „proszę” bywa odpowiedzią, ale lütfen nią nie jest: po Teşekkür ederim mówi się Rica ederim (wśród znajomych bir şey değil), inaczej brzmi to jak kolejna prośba.

Spróbuj samodzielnie

1. Odpowiedz na podziękowanie: proszę bardzo.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   rica

   rica: to odpowiedź na podziękowanie; lukę wypełnia zwrot rica ederim, a nie lütfen.

2. Zakończ prośbę grzecznie: rachunek poproszę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   lütfen

   lütfen: Hesap nazywa, czego chcesz, a lütfen grzecznie zamyka prośbę; czasownik nie jest potrzebny.

3. Przeproś za spóźnienie: przepraszam.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   özür

   özür: özür dilerim znaczy dosłownie „proszę o wybaczenie”; „ja” zawiera już dilerim.

4. Podziękuj przyjacielowi swobodnie: dzięki.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   ol

   ol: wśród przyjaciół sağ ol to lekka forma; starszej osobie powiesz sağ olun lub teşekkür ederim.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzywersowy dialog w kawiarni: zamawiasz, dziękujesz kelnerowi, a on odpowiada. Podkreśl każde słowo grzecznościowe.