Alstublieft, dank u, sorry: lütfen en de rest

Het idee

Vier uitdrukkingen dragen de meeste beleefdheid: lütfen (alstublieft) staat aan het begin of einde van een verzoek, teşekkür ederim (dank u) en özür dilerim (het spijt me) schrijf je los, en rica ederim (graag gedaan) is het antwoord op dank. Onder vrienden zijn sağ ol en pardon lichter; tegen vreemden en ouderen zeg je teşekkür ederim en affedersiniz.

Voorbeelden

• Bir çay, lütfen.Een thee, alstublieft.Lütfen kan het verzoek openen of afsluiten; het zelfstandig naamwoord alleen is genoeg, een werkwoord is niet nodig.
• Geç kaldım, özür dilerim.Ik ben te laat, sorry.Özür dilerim schrijf je in twee woorden en is op zichzelf een volledige verontschuldiging; het onderwerp zit al in dilerim.
• Çok teşekkür ederim, Ayşe Hanım.Hartelijk dank, mevrouw Ayşe.Hanım na de voornaam van een vrouw is beleefd; bij een man zeg je Bey. Çok versterkt de dank.
• Rica ederim.Graag gedaan.Dit is het antwoord op een bedankje. Lütfen klinkt juist als een nieuw verzoek.
• Hesap, lütfen.De rekening, alstublieft.
• Pardon, bu yer boş mu?Pardon, is deze plaats vrij?Pardon trekt aandacht of verontschuldigt een kleine aanrijding. Het vraagdeeltje mu schrijf je los van boş.
• Sağ ol, Can.Bedankt, Can.Sağ ol is voor vrienden en leeftijdsgenoten of jongeren; tegen ouderen en vreemden zeg je sağ olun of teşekkür ederim.
• Affedersiniz, istasyon nerede?Pardon, waar is het station?Affedersiniz is de beleefde vorm voor vreemden en ouderen en opent een vraag; onder vrienden volstaat pardon.
• Bir şey değil.Geen dank.Een ontspannen alternatief voor rica ederim onder vrienden; değil schrijf je als apart woord.

Let op

Antwoord niet met lütfen op een bedankje. Het is niet het Nederlandse „alstublieft” als antwoord: na Teşekkür ederim volgt Rica ederim (onder vrienden bir şey değil), anders klinkt het als een nieuw verzoek.

Probeer het zelf

1. Antwoord op het bedankje: graag gedaan.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   rica

   rica: dit is het antwoord op een bedankje; de uitdrukking rica ederim vult de open plek, niet lütfen.

2. Rond het verzoek beleefd af: de rekening, alstublieft.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   lütfen

   lütfen: Hesap noemt wat je wilt en lütfen sluit het verzoek beleefd af; een werkwoord is niet nodig.

3. Verontschuldig je voor het te laat komen: sorry.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   özür

   özür: özür dilerim betekent letterlijk „ik vraag om vergeving”; het „ik” zit al in dilerim.

4. Bedank een vriend losjes: bedankt.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   ol

   ol: onder vrienden is sağ ol de lichte vorm; tegen een oudere zeg je sağ olun of teşekkür ederim.

Gebruik het vandaag

Schrijf een dialoog van drie regels in een café: je bestelt, bedankt de ober en hij antwoordt. Onderstreep elk beleefd woord.