Selamlaşma: günaydın, iyi günler, iyi akşamlar

Temel fikir

Selamlaşma kalıpları dileklerdir ve günün vaktine göre değişir: günaydın, iyi günler, iyi akşamlar; karşılık aynı dilekle verilir (size de iyi akşamlar). Gelen kişiye hoş geldin ya da hoş geldiniz denir, kalıp karşılığı hoş bulduktur.

Örnekler

• Günaydın, Ayşe Hanım.Günaydın tek sözcüktür ve yalnızca sabah söylenir. Hanım kadın adından, Bey erkek adından sonra gelir; ikisi de büyük harfle yazılır.
• Size de iyi akşamlar, Selin Hanım.Size de “siz de” demektir ve selama nazik bir karşılıktır; de ayrı yazılır. Arkadaşa Sana da denir.
• Hoş geldin, Murat.Hoş geldin, gelen kişiyi karşılamak için söylenir: kapıda, iş yerinde, yolculuktan dönünce. Saygılı hitapta ya da birden çok kişiye hoş geldiniz denir.
• Hoş bulduk, teşekkür ederiz.Hoş geldin ve hoş geldiniz sözlerinin kalıp karşılığıdır. Sözcük sözcük “hoş bulduk”tur ve tek kişi de böyle der.
• İyi geceler, anne.İyi geceler yalnızca geceleyin ayrılırken ya da yatmadan önce söylenir; karşılaşırken selam olarak kullanılmaz.
• geldinizgel·diGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tü·nizGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)Gel “gelmek” fiilinin kökü, -di geçmiş zaman eki, -niz “siz” kişi ekidir. Hoş geldiniz bu yüzden sözcük sözcük “iyi geldiniz” demektir.
• akşamlarakşam·larÇoğul eki: -ler / -lar
• İyi günler, Mehmet Bey.İyi günler öğleden sonrayı kapsar, vedada da söylenir. Çoğul eki -ler kalıbın parçasıdır.

Dikkat et

Öğrenciler iyi geceler sözünü akşam selamı sanır; oysa bu söz yalnızca yatmadan önce ya da geceleyin ayrılırken söylenir. İspanyolca ve Portekizce konuşan öğrencilerde hata sıktır, çünkü bu dillerde “iyi geceler” akşam selamı olarak da kullanılır.

Kendin dene

1. Sabah saat sekiz. Komşunuzu tek sözcükle selamlayın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   günaydın

   günaydın: tek sözcüktür ve yalnızca sabaha özgüdür; önüne iyi gelmez.

2. Ev sahibi “Hoş geldiniz” diyor. İki sözcüklü kalıp karşılığı yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   hoş bulduk / hoş buldum

   hoş bulduk: karşılama sözüne aynı sözle değil, kalıp karşılıkla yanıt verilir.

3. Saat 22.00, bir lokantaya giriyorsunuz. Çalışanları iki sözcükle selamlayın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   iyi akşamlar / iyi akşam

   iyi akşamlar (ya da iyi akşam): saat 22.00'de içeri girilir ve selam gerekir; iyi geceler veda gibi duyulur.

4. Yatmadan önce anneye iyi geceler dileyin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   geceler / gece

   geceler: yatmadan önceki dilektir; gece sözcüğünün son ünlüsü e ön ünlü olduğu için çoğul eki -ler olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden sabah, öğleden sonra, akşam ve yatmadan önce için birer selam ve karşılık yazmalarını isteyin.