Bu B2 dersinde öğrenciyi yalnız biçimi tanımaya değil, olayın gerçekleşip gerçekleşmediğini gerekçelendirmeye yöneltin. Önce bir zaman çizgisi üzerinde konuşma anını, sonra olayın eşiğini işaretleyin; amaç bildiren kullanımı ayrı bir bağlamda ele alın.
Temel fikir
Mastar ile üzere yapısı, olayın gerçekleşmesine çok az kaldığını bildirir: sönmek üzere. Sözcükler ayrı yazılır; kişi eki üzere üzerine gelir: çıkmak üzereyiz. Kilitlemek üzereydim geçmişteki bir eşiği gösterir; kapının daha sonra kilitlenip kilitlenmediğini tek başına söylemez. Yaklaşma fiili düşeyazdı ise düşmenin gerçekleşmediğini anlatır. Bitişik yazılan bu yapıyı özellikle edebî anlatılarda tanıma çalışması için kullanın; günlük konuşmada neredeyse düşecekti gibi anlatımlar da vardır. Buradaki yaz- yazı yazma anlamında değildir; bağlayıcı ünlüden sonra kendi ünlüsünü korur: düşeyazdı.
Örnekler
- Biz sahneye çıkmak üzereyiz.
- Son mum sönmek üzere.
- Sepet elimden düşeyazdı.
- Fırındaki ekmek yanmak üzere.
- Kapıyı kilitlemek üzereydim, telefon çaldı.
- Rafı silerken vazo düşeyazdı ama hemen tuttum.
- Neredeyse merdivenden düşecektim.
- Yeni projeyi görüşmek üzere toplandık.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrencinin üzere gördüğü her yerde yakın gelecek anlamı aramasını önleyin. Yeni projeyi görüşmek üzere toplandık cümlesinde toplandık gerçekleşmiş eylem, görüşmek üzere ise onun amacıdır. Düşeyazdı biçimini de henüz beklenen bir düşmeyle değil, gerçekleşmeden atlatılan olayla eşleştirin.
Kendin dene
Ekmek henüz yanmadı; şimdi çıkarılması gerekiyor. Çok yakın bir olayı bildiren seçeneği seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yanmak üzere
yanmak üzere: ekmeği şimdi çıkarmak yanmasını önleyebilir. Yanayazdı ise geçmişte atlatılan bir yanma tehlikesini anlatacağı için bu anlık uyarının yerini tutmaz.
Sepet yere düşmedi, çünkü onu tuttunuz. Bu sonuca uygun fiili seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
düşeyazdı
düşeyazdı: sepetin tutulması yere düşmesini engellemiştir. Düştü seçilirse düşmenin gerçekleştiği söylenir ve verilen sonuç değişir.
Tam kapıyı kilitleyeceğiniz sırada telefon çaldı. Geçmişteki o anı anlatan biçimi seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
üzereydim
üzereydim: çaldı geçmişteki sahneyi kurar; kapıyı kilitleme hazırlığı da o ana aittir. Üzereyim bu hazırlığı şimdiki ana taşır.
Toplantının amacı yeni projeyi görüşmekti. Bu anlama uygun söz grubunu seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
görüşmek üzere
görüşmek üzere: neden toplandığımızı açıklar. Görüşmek üzereyiz ise kendi kişi ekini taşıyan ayrı bir yüklemdir; bu cümlede amaç bildiren söz grubunun yerine gelemez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Ekmek henüz yanmadı; şimdi çıkarılması gerekiyor. Çok yakın bir olayı bildiren seçeneği seçin.
Sepet yere düşmedi, çünkü onu tuttunuz. Bu sonuca uygun fiili seçin.
Tam kapıyı kilitleyeceğiniz sırada telefon çaldı. Geçmişteki o anı anlatan biçimi seçin.
Toplantının amacı yeni projeyi görüşmekti. Bu anlama uygun söz grubunu seçin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden yaklaşan bir olayı, gerçekleşmeyen bir kazayı ve bir buluşmanın amacını anlatan üç cümle isteyin. Her cümle için neyin gerçekleştiğini ve neyin yalnızca beklendiğini açıklatın.