Przyjrzyj się zdarzeniu z perspektywy mówiącego: czy dopiero ma nastąpić, czy było bliskie, lecz do niego nie doszło? Nauczysz się też odróżniać te znaczenia od celu działania.

Zasada

Bezokolicznik z üzere wskazuje, że coś zaraz nastąpi: sönmek üzere. Wyrazy pisz osobno, a końcówkę osobową dodaj do üzere: çıkmak üzereyiz. Kilitlemek üzereydim przenosi ten moment w przeszłość, ale samo nie rozstrzyga, czy drzwi zostały później zamknięte na klucz. Düşeyazdı oznacza, że do upadku o mało nie doszło, ale jednak go uniknięto. Ta pisana łącznie konstrukcja występuje zwłaszcza w narracji literackiej; w rozmowie często spotkasz neredeyse düşecekti. Pomocnicze yaz- nie znaczy tu „pisać” i po samogłosce łączącej zachowuje własną samogłoskę: düşeyazdı.

Przykłady

  • Biz sahneye çıkmak üzereyiz.Zaraz wejdziemy na scenę.
  • Son mum sönmek üzere.Ostatnia świeca zaraz zgaśnie.
  • Sepet elimden düşeyazdı.Koszyk o mało nie wypadł mi z ręki.
  • Fırındaki ekmek yanmak üzere.Chleb w piekarniku zaraz się przypali.
  • Kapıyı kilitlemek üzereydim, telefon çaldı.Już miałem zamknąć drzwi na klucz, gdy zadzwonił telefon. / Już miałam zamknąć drzwi na klucz, gdy zadzwonił telefon.
  • Rafı silerken vazo düşeyazdı ama hemen tuttum.Gdy wycierałem półkę, wazon o mało nie spadł, ale od razu go złapałem. / Gdy wycierałam półkę, wazon o mało nie spadł, ale od razu go złapałam.
  • Neredeyse merdivenden düşecektim.O mało nie spadłem ze schodów. / O mało nie spadłam ze schodów.
  • Yeni projeyi görüşmek üzere toplandık.Zebraliśmy się, żeby omówić nowy projekt. / Zebrałyśmy się, żeby omówić nowy projekt.

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Nie odczytuj każdego -mek üzere jako „zaraz”. W zdaniu Yeni projeyi görüşmek üzere toplandık spotkanie już się odbyło, a görüşmek üzere określa jego cel. Z kolei düşeyazdı opisuje minione zagrożenie, które się nie urzeczywistniło, a nie zapowiada upadku.

Spróbuj samodzielnie

  1. Chleb jeszcze się nie przypalił; trzeba go teraz wyjąć. Wybierz wyrażenie oznaczające coś, co zaraz nastąpi.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    yanmak üzere

    yanmak üzere: chleb można jeszcze uratować, wyjmując go teraz. Yanayazdı przedstawiałoby przypalenie jako niebezpieczeństwo już zażegnane, a nie pilne ostrzeżenie.

  2. Koszyk nie upadł na ziemię, bo udało się go złapać. Wybierz pasujący czasownik.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    düşeyazdı

    düşeyazdı: złapanie koszyka zapobiegło upadkowi. Düştü oznaczałoby, że koszyk rzeczywiście upadł, wbrew podanemu wynikowi.

  3. Telefon zadzwonił tuż przed zamknięciem drzwi na klucz. Wybierz formę odnoszącą się do tamtego momentu.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    üzereydim

    üzereydim: çaldı umieszcza scenę w przeszłości; zamiar natychmiastowego zamknięcia drzwi dotyczy tamtej chwili. Üzereyim odnosiłoby się do teraz.

  4. Celem spotkania było omówienie nowego projektu. Wybierz pasujące wyrażenie.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    görüşmek üzere

    görüşmek üzere: wyrażenie odpowiada na pytanie, po co się zebraliśmy. Görüşmek üzereyiz jest samodzielnym orzeczeniem „zaraz będziemy omawiać” i nie pasuje w miejsce określenia celu.

Użyj tego dzisiaj

Napisz zdanie o czymś, co zaraz nastąpi, i zdanie o unikniętym wypadku. Dodaj zdanie z üzere wyrażającym cel. Wyjaśnij, jak czasownik główny pomaga rozpoznać ten sens.